كسر أصنام الجاهلية - الملا صدرا - الصفحة ٧٠
ربّانى، يعنى علم مبدأ و معاد، توحيد، كيفيت صنع و ابداع، علم نبوّات، علم به حوادث جزئى و امور غيبى، علم طريق آخرت و احوال قيامت و حشر و نشر جسمانى است.
فصل هشتم در اينست كه چرا اعمال قبيح و كارهاى نكوهيده موجب شقاوت اخروى است. توضيح مىدهد كه تكرّر افعال شهوى و غضبى و تكثّر اعمال جسمانى قبيح باعث تعلّق نفس به امور پست مادّى و الفت به حجابهاى ظلمانى است، كه جلوى بصيرت را مىگيرد و آن را از ادراك حقايق علمى و دقايق عملى كه سعادت اخروى منوط به آن است بازمىدارد و در نتيجه نفس در لذّات حيوانى فرومىرود و به مرتبه دنيا و مرحله سفلى نزول مىكند. و هر اندازه كه عشق و شوق نفس به اين امور ناپايدار و زايل شدت مىيابد، به همان اندازه در هنگام مفارقت و جدايى از آنها تحسّر و تألّمش سختتر و شديدتر مىشود و عقوبتش در آخرت پايندهتر و ماندنىتر مىگردد.
فصل نهم در بيان اسباب مغلطهها و سفسطههايى است كه موجب عدم تمييز ميان اخيار و اشرار، خردمندان و كمخردان، و دانايان و نادانان است. هشدار مىدهد كه برخى از مردم به علّت قصور از درجه كمال و جهل به احوال رجال، ميان رذيلت و فضيلت فرق نمىگذارند و سفسطه را حكمت مىپندارند؛ و تهوّر را شجاعت، و خمودى و خموشى را تواضع مىانگارند. زيرا اهل سفسطه و اصحاب ضلالت بعلّت اغراض نفسانى خود را همانند حكما و فضلا و نيكان و برگزيدگان مىسازند؛ با الفاظ حكما و كلمات فضلا سخن مىگويند و به زىّ اخيار و ابرار در مىآيند، در حالى كه نه در مقاصد دينى، علمى يقينى كسب كردهاند، نه در حقايق ايمانى به مرتبهاى از ذوق و عرفان نائل شدهاند، و نه در كمالات عملى و فضائل نفسانى به درجهاى ارتقا يافتهاند.