كسر أصنام الجاهلية - الملا صدرا - الصفحة ٢٤

بلكه براى اين بزرگواران نهايت احترام را قائل بوده است. در همين رساله مى‌خوانيم كه محمد بن يعقوب كلينى را «شيخ جليل»، «امين الاسلام» و «ثقة الاسلام» [١] و شيخ زين الدين شهيد ثانى را «شيخ فاضل»، «محقق كامل» و «زين الفقهاء و المجتهدين» خوانده‌ [٢]، كه نهايت بزرگداشت و احترام است. همچنين در شرح اصول كافى، از فقيهان و محدّثان بزرگ شيعه اماميّه با القاب و عناوينى نام برده كه حكايت از عقيده و باور او به مقام والاى علم و فضيلت اين بزرگواران دارد، مثلا شيخ على بن عبد العالى كركى را «شيخ معظّم و مفخّم»، «مطاع و مؤيّد و مكرّم»، «عالى نسب»، «سامى لقب» و «مجدّد مذهب»؛ شيخ شمس الدّين محمد بن مكّى را «افضل اكمل»، «محقّق مدقّق جامع فضيلتين و حاوى منقبتين: رتبه علما و درجه شهدا»؛ شيخ ابو منصور حسن بن مطهّر حلّى را «شيخ اجلّ علّامه»، «آية اللّه»، «جمال الملّة و الدّين»؛ و محمد بن حسن طوسى را «شيخ اجلّ اكمل» و «شيخ الطائفة» مى‌شناسد و از آنها به نقل حديث و روايت مى‌پردازد. [٣]

امّا راجع به ابن عربى بايد گفت كه سخن محدّث نورى در اينكه صدرا از ابن عربى ستايش كرده، درست است، زيرا چنانكه گذشت صدرا به ابن عربى حسن نظر داشته و او را بكرّات ستايش كرده است. ولى قضاوت نورى در خصوص ابن عربى محلّ تأمّل و جاى بحث است، كه اينجا جاى آن نيست. خواننده علاقه‌مند مى‌تواند به كتاب محيى الدّين ابن عربى تأليف نگارنده مراجعه فرمايد. [٤]

برخى ديگر او را صوفى شناسانده و بدين جهت به طعن و لعنش پرداخته و حتى‌

[١] ر. ك: همين رساله، ص ١٩٤.

[٢] ر. ك: همان، ص ٥٥.

[٣] ر. ك: شرح أصول الكافى، ج ١ (كتاب العقل و الجهل)، صص ٢١٣، ٢١٤.

[٤] ر. ك: محيى الدّين ابن عربى، صص ٥٤٥- ٥٦٢.