تفسير نمونه‌ ط-دار الكتب الاسلاميه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢١٩ - تفسير باز هم نشانههاى توحيد

ولى با توجه به كلمه" فى" در" فى الارض" چنين به نظر مى‌رسد كه آيه اشاره به منابع زير زمينى آب مى‌كند نه فوق زمينى.

*** در آيه بعد به دنبال نعمت پر بركت باران به محصولاتى كه از آن مى‌رويد اشاره كرده مى‌گويد:" ما به وسيله اين آب، باغهايى از درخت نخل و انگور براى شما ايجاد كرديم، باغهايى كه در آن ميوه‌هاى بسيار است و از آن مى‌خوريد" (فَأَنْشَأْنا لَكُمْ بِهِ جَنَّاتٍ مِنْ نَخِيلٍ وَ أَعْنابٍ لَكُمْ فِيها فَواكِهُ كَثِيرَةٌ وَ مِنْها تَأْكُلُونَ‌).

خرما و انگور تنها محصول آنها نيست بلكه اين دو محصول عمده و پر ارزش آنها است و گر نه انواع مختلفى از ديگر ميوه‌ها در آن يافت مى‌شود.

جمله" وَ مِنْها تَأْكُلُونَ‌" (از آن مى‌خوريد) ممكن است اشاره به اين باشد كه محصول اين باغهاى پر بركت تنها ميوه‌هاى آنها نيست، بلكه خوردنى بخشى از آن است.

اين باغها (از جمله نخلستانها) استفاده‌هاى فراوان ديگرى براى زندگى انسان دارد، از برگهاى آنها، فرش، و گاهى لباس درست مى‌كنند، از چوبهاى آنها خانه مى‌سازند، از ريشه‌ها و برگها و ميوه‌هاى بعضى از اين درختان مواد دارويى مى‌گيرند، و نيز از بسيارى از آنها علوفه براى دامها، و از چوب آنها براى سوخت استفاده مى‌كنند.

تفسير نمونه ؛ ج‌١٤ ؛ ص٢١٩

ر رازى در تفسير خود اين احتمال را نيز داده است كه منظور از" مِنْها تَأْكُلُونَ‌" اين است كه زندگى و روزى شما از اين باغها اداره مى‌شود، درست همانند اينكه در فارسى مى‌گوئيم: فلان كس از فلان كسب و كار نان مى‌خورد (يعنى گذران زندگى او از آن است) [١] اين نكته نيز قابل توجه است كه در آيات فوق، مبدء حيات انسانى آب‌

---

[١] بنا بر تفسير اول" من"" تبعيضيه" است، و بنا بر تفسير دوم" نشويه".