تفسير نمونه‌ ط-دار الكتب الاسلاميه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٤٩٩ - ٣- تسبيح ويژه پرندگان

پرندگان، آنهم در حالتى كه بالهاى خود را بر فراز آسمان گسترده‌اند تكيه شده نكته‌اى وجود دارد و آن اينكه: پرندگان علاوه بر تنوع فوق العاده زيادشان، ويژگيهايى دارند كه چشم و دل هر عاقلى را به سوى خود جذب مى‌كنند، اين اجسام سنگين بر خلاف قانون جاذبه بر فراز آسمانها با سرعت زياد و برق‌آسا حركت مى‌كنند، مخصوصا هنگامى كه بالهاى خود را صاف نگه داشته‌اند و بر امواج هوا سوارند و بى آنكه فشارى به خود آورند با سرعت به هر سو كه مايل باشند مى‌چرخند و پيش مى‌روند وضع جالبى دارند.

آگاهيهاى عجيب آنها در مسائل هواشناسى و اطلاعات عميقشان از وضع جغرافيايى زمين به هنگام مسافرت و مهاجرت از قاره‌اى به قاره ديگر حتى از مناطق قطب شمال به قطب جنوب، و دستگاه هدايت كننده مرموز و عجيبى كه آنان را در اين سفر طولانى حتى به هنگامى كه آسمان پوشيده از ابر است راهنمايى مى‌كند از شگفت‌انگيزترين مسائل، و از روشنترين دلائل توحيد است.

رادار مخصوصى كه در وجود شب‌پره‌ها قرار دارد كه به وسيله آن در ظلمت و تاريكى شب تمام موانع را بر سر راه خود مى‌بيند، و حتى گاه ماهى را در زير امواج آب نشانه‌گيرى كرده و با يك حركت برق‌آسا او را بيرون مى‌كشد، از ويژگيهاى حيرت‌انگيز اين پرنده است!! به هر حال عجائبى در وجود پرندگان نهفته شده كه قرآن به خاطر آن مخصوصا روى آنها تكيه كرده است.

٤- تفسير جمله" كُلٌّ قَدْ عَلِمَ صَلاتَهُ وَ تَسْبِيحَهُ‌"

جمعى از مفسران ضمير" علم" را به" كل" بر گردانده‌اند كه طبق آن مفهوم جمله فوق چنين مى‌شود:" هر يك از كسانى كه در زمين و آسمان هستند و همچنين پرندگان، از نماز و تسبيح خود آگاهند.