تفسير نمونه‌ ط-دار الكتب الاسلاميه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٧٥ - ٣- فلسفه و اسرار عميق حج!

٢- ذكر خدا در سرزمين منى‌

در روايات متعددى مى‌خوانيم كه منظور از ذكر خداوند در اين ايام، تكبير مخصوصى است كه بعد از نماز ظهر روز عيد قربان گفته مى‌شود، و تا پانزده نماز ادامه دارد (يعنى بعد از نماز صبح سيزدهم خاتمه مى‌يابد) و آن اين ذكر است‌

اللَّه اكبر اللَّه اكبر، لا اله الا اللَّه و اللَّه اكبر، اللَّه اكبر و للَّه الحمد، اللَّه اكبر على ما هدانا، و اللَّه اكبر على ما رزقنا من بهيمة الانعام‌ [١]

ضمنا در پاره‌اى از روايات تصريح شده كه تكبير در اين پانزده نوبت مخصوص كسانى است كه در سرزمين" منى" و ايام حج باشد، اما كسانى كه در ساير بلادند اين تكبيرات را تنها بعد از ده نماز مى‌خوانند (از نماز ظهر روز عيد شروع مى‌شود و به نماز صبح روز دوازدهم ختم مى‌گردد) [٢] قابل توجه اينكه روايات تكبير شاهد ديگرى است بر اينكه" ذكر" در آيات فوق، جنبه كلى دارد و مخصوص ذكر خدا به هنگام" قربانى كردن" نيست هر چند اين مفهوم كلى شامل آن مصداق نيز مى‌شود (دقت كنيد).

٣- فلسفه و اسرار عميق حج!.

مراسم پرشكوه حج- همچون عبادات ديگر- داراى بركات و آثار فراوانى‌

[١] در بحار الانوار جلد ٩٩ صفحه ٣٠٦ حديث فوق از امام موسى بن جعفر (ع) نقل شده است.

[٢] بحار الانوار جلد ٩٩ صفحه ٣٠٧.