و نيز لازمه ديگر اين تاثير كه علت در معلول دارد اين است كه هر موجود قوى در موجود ضعيف تصرف كند و او را به نفع خودش فانى كند و يا حد اقل دگرگون سازد بطورى كه بتواند به نفع خود از آن بهره‌ور شود.

با اين بيان ممكن است آن سه قانون كه طبيعى‌دانان ارائه داده بودند يعنى قانون تنازع در بقا، و قانون انتخاب طبيعى، و قانون تبعيت محيط را توجيه كرد، براى اينكه هر نوع از انواع موجودات از آنجا كه تحت تاثير عوامل تضادى است كه از ناحيه نوع ديگر، تهديدش مى‌كند، قهرا وقتى مى‌تواند در برابر آن عوامل مقاومت كند كه وجودى قوى و نيرومند داشته باشد و بتواند از خود دفاع كند، حال افراد از هر نوعى نيز همين طور است، آن فردى صلاحيت بقا را دارد كه وجودى قوى داشته و در برابر منافيات و اضدادى كه متوجه او شده و تهديدش مى‌كند، مقاوم باشد. اين همان انتخاب طبيعى و بقاى اشرف است.

و همچنين وقتى كه عده بسيارى از عوامل دست‌اندركارند و بيشتر آنها در نحوه تاثير متحد مى‌شوند، و يا آثارشان نزديك به هم است، قهرا موجودى كه در وسط اين عوامل قرار گرفته از تاثير اين عوامل متاثر و اثرى را مى‌پذيرد كه با وضعش تناسب دارد و اين همان تبعيت محيط است.

چيزى كه در اينجا بايد به آن توجه داشت اين است كه امثال اين قواعد و نواميس، يعنى ناموس تبعيت محيط و غير آن هر جا كه اثر مى‌گذارد تنها در عوارض وجود يك موجود و لو احق آن اثر مى‌گذارد، و اما در نفس ذات آن موجود به هيچ وجه اثر نمى‌گذارد، و نمى‌تواند موجودى را موجود ديگر كند (مثلا ميمونى را انسان كند)، ولى طبيعى‌دانان از آنجايى كه قائل به وجود ذات جوهرى نيستند، زير بناى دانش خود را اين قرار داده‌اند كه هر موجودى عبارت است از مجموع عوارض دست به دست هم داده‌اى كه عارض بر ماده مى‌شود.

لذا گفته‌اند همين عوارض است كه مثلا انسان را انسان و زرافه را زرافه كرده و در حقيقت هيچ نوعى نيست كه جوهر ذاتش مباين با جوهر ذات نوعى ديگر باشد بلكه تمامى انواع موجودات بعد از تجزيه و تحليل به يك موجود بر مى‌گردند و جوهره ذاتشان يك چيز است و آن عبارت است از ماده كه وقتى فورمول تركيبى آن مختلف مى‌شود به صورت انواعى مختلف در مى‌آيد.

از همين جا است كه مى‌بينيد زيربناى روش علميشان، كارشان را بدينجا كشانده كه بگويند انواع موجودات در اثر تاثيرپذيرى از محيط و از ساير عوامل طبيعى دگرگون شده و