تا زبانشان به گفتن آن رام شد، دنبالش خداى تعالى اين آيه را نازل كرد: (آمَنَ الرَّسُولُ بِما أُنْزِلَ إِلَيْهِ مِنْ رَبِّهِ وَ الْمُؤْمِنُونَ‌) ... و چون مردم به مضمون اين آيه عمل كردند، و به خدا و ملائكه و كتب و رسولان خدا ايمان آوردند، خداوند آيه قبلى را كه مى‌فرمود:(إِنْ تُبْدُوا ما فِي أَنْفُسِكُمْ أَوْ تُخْفُوهُ) را با جمله: (لا يُكَلِّفُ اللَّهُ نَفْساً إِلَّا وُسْعَها) ... نسخ فرمود.[١] مؤلف: اين روايت را الدر المنثور هم از احمد، و نيز از مسلم و ابى داود (در كتاب ناسخش)، و ابن جرير و ابن منذر و ابن ابى حاتم از ابى هريرة آورده، و قريب به اين مضمون را به چند طريق از ابن عباس نقل كرده، و مساله نسخ را به چند طريق از غير ابن عباس مانند ابن مسعود و عايشه نيز نقل كرده است.[٢] و از ربيع بن انس نقل كرده كه گفته: آيه مورد بحث محكم است، يعنى نسخ نشده، چيزى كه هست منظور از محاسبه (اين نيست كه در قيامت در برابر نيت‌ها و يا صفات بد هم كيفر خواهد بود، بلكه مراد) اين است كه خداى تعالى در قيامت (از احوال و اوصاف درونى) و از اعمال شما خبر مى‌دهد.

و از ابن عباس به چند طريق نقل كرده كه گفته است: آيه شريفه مخصوص كتمان شهادت و اداى آن است، پس آيه از آيات محكمه است و نسخ نشده.

و از عايشه هم روايت كرده كه گفت: منظور از محاسبه‌اى كه در آيه آمده، غم و اندوهى است كه به شخص عازم به گناه در اثر ترك آن گناه مى‌رسد، پس آيه به حكم اين روايت محكم است نه منسوخ.

و از طريق على ع از ابن عباس روايت كرده كه در تفسير آيه:(وَ إِنْ تُبْدُوا ما فِي أَنْفُسِكُمْ أَوْ تُخْفُوهُ) گفته، اين آيه در باره ظاهر و باطن شما است، مى‌فرمايد: خداوند با آن دو به حساب شما مى‌رسد، پس اين آيه نسخ نشده، ولى وقتى خدا خلائق را در قيامت جمع مى‌كند، مى‌فرمايد: من شما را به آنچه در دل پنهان مى‌كرديد، و حتى ملائكه من هم از آنها خبردار نشدند، خبر مى‌دهم، و اما خداوند مؤمنين را بعد از خبر دادن در مورد آنچه به دل گذرانده‌اند مى‌آمرزد، و اما اهل شك و ترديد را خبر مى‌دهد به تكذيبى كه در دل نهان داشتند،(وَ لكِنْ يُؤاخِذُكُمْ بِما كَسَبَتْ قُلُوبُكُمْ)[٣].

[١] صحيح مسلم ج ٢ ص ١٤٥

[٢] تفسير الدر المنثور ج ١ ص ٣٧٤

[٣] سوره بقره آيه ٢٢٥