(فَمَنْ جاءَهُ مَوْعِظَةٌ مِنْ رَبِّهِ فَانْتَهى‌ فَلَهُ ما سَلَفَ وَ أَمْرُهُ إِلَى اللَّهِ) و منظور از موعظه توبه است.[١] و در كافى و كتاب من لا يحضره الفقيه از امام صادق ع روايت آورده كه فرمود: هر مقدار ربا كه مردم از روى نادانى خورده باشند و بعد توبه كرده باشند خدا توبه‌شان را در صورتى كه توبه صحيح و جدى باشد مى‌پذيرد، و نيز فرمود: اگر مردى از پدرش مالى را به ارث ببرد و بداند كه در آن مال ربا هست و ليكن مال ربوى در معاملات با مال غير ربوى مخلوط شده باشد اين مال بر او حلال است و مى‌تواند آن را بخورد و اگر عين مال ربوى را بشناسد در آن صورت عين مال ربوى را به صاحبش بر مى‌گرداند و اصل مال را بر مى‌دارد.[٢] و در فقيه و عيون از حضرت رضا ع روايت كرده كه فرمود: رباخوارى براى كسى كه از حرمتش در اسلام با خبر شده گناه كبيره است، آن گاه فرمود: و با علم به حرمت آن استخفاف و بى‌اعتنايى به حكم خدا و دخول در كفر است.[٣] و در كافى آمده: از آن جناب پرسيدند: مردى ربا مى‌خورد و معتقد است كه ربا حلال است فرمود: اگر حكم خدا به او نرسيده باشد عيبى ندارد و اما اگر از حكم خدا آگاه است و عمدا ربا مى‌خورد همان حكمى را دارد كه خداى عز و جل بيان فرموده است.[٤] و در تهذيب و فقيه از امام صادق ع روايت كرده شخصى در باره آيه شريفه:

(يَمْحَقُ اللَّهُ الرِّبا وَ يُرْبِي الصَّدَقاتِ‌) ... از آن جناب سؤال كرد كه چگونه خدا ربا را كاهش داده و نابود مى‌كند با اينكه به قول بعضى‌ها ما مى‌بينيم مال رباخواران روز به روز بيشتر مى‌شود؟ فرمود: چه نقصانى شديدتر از نقصان يك درهم ربا كه دين آدمى را ناقص مى‌كند و از بين مى‌برد و اگر هم بخواهد توبه كند همه مالش از بين مى‌رود و فقير مى‌شود.[٥] مؤلف: اين روايت بطورى كه ملاحظه مى‌كنيد منظور از محق نقصان را به محق تشريعى تفسير كرده و مى‌فرمايد هر چند مال در نزد رباخوار زياد مى‌شود، اما شرعا مال او نيست و تصرفش در آن اموال حرام است در مقابل ربا صدقه قرار دارد كه منظور از ارباء و زياد شدن آن زياد شدن تكوينى است و اين با بيان قبلى ما (كه گفتيم: محق در آيه عموميت دارد)

[١] تهذيب ج ٧ ص ١٥

[٢] كافى ج ٥ ص ١٤٥ و فقيه ج ٣ ص ٢٧٥

[٣] فقيه ج ٣ ص ٥٦٥ و عيون ج ٢ ص ٩٤

[٤] كافى ج ٥ ص ١٤٤

[٥] تهذيب ج ٧ ص ١٥ و فقيه ج ٣ ص ٢٧٩