ترجمه تفسیر المیزان - علامه طباطبایی - الصفحة ٦١٩ - هر عملى كه مورد رضايت خدا باشد و براى خدا انجام شود فى سبيل الله است و هر نفقهاى در راه خدا صدقه مىباشد
همچنين از طيبات آنچه كه ما از زمين برايتان در آورديم، و براى انفاق جنس پست را انتخاب نكنيد، جنسى كه اگر ديگران براى شما هديه بفرستند قبول نمىكنيد، مگر به خاطر رودربايستى بعد از آنكه اين آيه نازل شد ديگر هيچكس از ما جنس پست و بنجل را نياورد، بلكه سعى مىكرديم بهترش را بياوريم.[١] و در كافى از امام صادق ع روايت آورده كه در تفسير آيه:(يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا أَنْفِقُوا مِنْ طَيِّباتِ ما كَسَبْتُمْ، وَ مِمَّا أَخْرَجْنا لَكُمْ مِنَ الْأَرْضِ وَ لا تَيَمَّمُوا الْخَبِيثَ مِنْهُ تُنْفِقُونَ) فرمود:
رسول خدا ص هر وقت فرمان مىداد تا زكات خرما جمعآورى شود، بعضى نوع پست و بدترين خرما را براى زكات خود انتخاب مىكردند، مانند خرماى جعرور و خرماى معافاره، كه خرمايى كم گوشت و داراى هستههايى درشت بود، بعضى هم زكات خود را با بهترين خرما مىپرداختند.
رسول خدا ص فرمود: بعد از اين، خرماى جعرور و معافاره را در تعيين مقدار غله ديد نزنيد و به حساب نياوريد، و آن را براى زكات نياوريد، اينجا بود كه آيه شريفه:(وَ لا تَيَمَّمُوا الْخَبِيثَ مِنْهُ تُنْفِقُونَ، وَ لَسْتُمْ بِآخِذِيهِ إِلَّا أَنْ تُغْمِضُوا فِيهِ) نازل شد، و منظور از اغماض گرفتن همين دو نوع خرما است[٢]، و در روايتى ديگر آمده كه امام صادق ع در تفسير آيه:(أَنْفِقُوا مِنْ طَيِّباتِ ما كَسَبْتُمْ)، فرمود: بعضى از مردم در جاهليت كار و كسب بدى داشتند، و بعد از آنكه مسلمان شدند، خواستند از همان اموال مقدارى را جدا كرده و به عنوان صدقه رد كنند خداى تعالى نپذيرفت، و جز مال پاك و از ممر پاك را قبول نكرد.[٣] مؤلف: در اين معنا رواياتى بسيار از طرق شيعه و سنى وارد شده است.
و در تفسير قمى در ذيل آيه: (الشَّيْطانُ يَعِدُكُمُ الْفَقْرَ) ... از امام نقل كرده كه فرمود:
شيطان همواره مىگويد: انفاق نكنيد، كه خودتان فقير خواهيد شد ، و خدا به شما فضل و مغفرت خود را وعده مىدهد، يعنى اگر در راه خدا انفاق كنيد هم شما را مىآمرزد، و هم فضلى از ناحيه خود، در جاى آن مال قرار مىدهد.[٤] و در الدر المنثور است كه ترمذى حديثى را كه آن را حسن[٥] دانسته، و نسايى و ابن
[١] تفسير الدر المنثور ج ١ ص ٣٤٥
[٢] ( ٢ و ٣) فروع كافى ج ٤ ص ٤٨
[٣] ( ٢ و ٣) فروع كافى ج ٤ ص ٤٨
[٤] تفسير قمى ج ١ ص ٩٢
[٥] حديث حسن آنست كه ناقلين آن