ترجمه تفسیر المیزان - علامه طباطبایی - الصفحة ٦٠٥ - خود دارى از انفاق مال طيب باعث كفر به خدا، اتلاف نفوس، هتك اعراض، رواج جنايت و فحشا است

شيطان باشد، لذا براى دفع اين توهم بعد از جمله:(الشَّيْطانُ يَعِدُكُمُ الْفَقْرَ) دو جمله را اضافه كرد، اول اينكه فرمود:(وَ يَأْمُرُكُمْ بِالْفَحْشاءِ)، يعنى هرگز از شيطان توقع نداشته باشيد كه شما را به عملى درست بخواند چرا كه او جز به فحشا نمى‌خواند، پس خوددارى از انفاق مال طيب به انگيزه ترس از فقر هرگز عملى بجا نيست، زيرا اين خوددارى در نفوس شما ملكه امساك و بخل را رسوخ مى‌دهد، و به تدريج شما را بخيل مى‌سازد، در نتيجه كارتان به جايى مى‌رسد كه اوامر و فرامين الهى مربوط به واجبات مالى را به آسانى رد كنيد، و اين كفر به خداى عظيم است، و هم باعث مى‌شود كه مستمندان را در مهلكه فقر و بى چيزى بيفكنيد، و از اين راه نفوسى تلف و آبروهايى هتك گردد، و بازار جنايت و فحشا رواج يابد، هم چنان كه در جاى ديگر قرآن آمده:( وَ مِنْهُمْ مَنْ عاهَدَ اللَّهَ لَئِنْ آتانا مِنْ فَضْلِهِ لَنَصَّدَّقَنَّ، وَ لَنَكُونَنَّ مِنَ الصَّالِحِينَ، فَلَمَّا آتاهُمْ مِنْ فَضْلِهِ بَخِلُوا بِهِ، وَ تَوَلَّوْا وَ هُمْ مُعْرِضُونَ، فَأَعْقَبَهُمْ نِفاقاً فِي قُلُوبِهِمْ إِلى‌ يَوْمِ يَلْقَوْنَهُ، بِما أَخْلَفُوا اللَّهَ ما وَعَدُوهُ، وَ بِما كانُوا يَكْذِبُونَ‌)- تا آنجا كه مى‌فرمايد:(الَّذِينَ يَلْمِزُونَ الْمُطَّوِّعِينَ مِنَ الْمُؤْمِنِينَ فِي الصَّدَقاتِ، وَ الَّذِينَ لا يَجِدُونَ إِلَّا جُهْدَهُمْ فَيَسْخَرُونَ مِنْهُمْ، سَخِرَ اللَّهُ مِنْهُمْ، وَ لَهُمْ عَذابٌ أَلِيمٌ.)[١]( ) جمله دومى كه اضافه فرمود اين است كه فرمود:(وَ اللَّهُ يَعِدُكُمْ مَغْفِرَةً مِنْهُ وَ فَضْلًا وَ اللَّهُ واسِعٌ عَلِيمٌ)، در اين جمله و در موارد ديگرى كه ذيلا از نظر خواننده مى‌گذرد، خداى تعالى اين نكته را بيان نموده كه در اين مورد حقى است و باطلى، و شق سوم ندارد، و حق همان طريق مستقيم است كه از ناحيه خداى سبحان است، و باطل از ناحيه شيطان است.

آن موارد عبارتند از:

(فَما ذا بَعْدَ الْحَقِّ إِلَّا الضَّلالُ‌)[٢]- بعد از حق به جز ضلالت چه چيز مى‌تواند باشد.

[١] بعضى از كفار و منافقين با خدا عهد كردند كه اگر خدا از كرم خود به ما عطا كند زكات مى‌دهيم، و از شايستگان مى‌شويم* همين كه خدا از فضل خويش به آنان عطا كرد بخل ورزيدند، و روى گرداندند، كه روى‌گردان بودند، خدا به سزاى همين( بخل) در دلشان نفاق انداخت، نفاقى كه تا روزى كه به پيشگاه او مى‌روند در دلهاشان بماند، براى اينكه وعده‌اى را كه با خدا كردند،( به آن وعده) تخلف نموده، و نيز براى آن دروغها كه گفتند، مگر ندانستند كه خداى تعالى سر و نجواى آنان را مى‌داند، و اينكه خدا علام الغيوب است* كسانى كه از مؤمنين راغب به خير، كه بيش از توانايى خويش ندارند كه بدهند، در كار صدقه دادن عيب مى‌گيرند، و آنها را مسخره مى‌كنند، خدا تمسخر آنان را تلافى مى‌كند و عذابى دردناك دارند. سوره توبه آيه ٧٩

[٢] سوره يونس آيه ٣٢