اين معنا را تعليل كرده به اينكه چون بعضى از بعض ديگر هستيد، و صريحا نتيجه آيه قبلى كه مى‌فرمود: (إِنَّا خَلَقْناكُمْ مِنْ ذَكَرٍ وَ أُنْثى‌) ... [١] را بيان مى‌كند، و آن اين است كه مرد و زن هر دو از يك نوع هستند، و هيچ فرقى در اصل خلقت و بنياد وجود ندارند.

آن گاه همين معنا را هم توضيح مى‌دهد به اينكه عمل هيچ يك از اين دو صنف نزد خدا ضايع و باطل نمى‌شود، و عمل كسى به ديگرى عايد نمى‌گردد، مگر اينكه خود شخص عمل خود را باطل كند. و به بانگ بلند اعلام مى‌دارد:(كُلُّ نَفْسٍ بِما كَسَبَتْ رَهِينَةٌ)[٢]، نه مثل مردم قبل از اسلام كه مى‌گفتند: گناه زنان به عهده خود آنان و عمل نيك‌شان و منافع وجودشان مال مردان است! و ما انشاء اللَّه به زودى توضيح بيشترى در اين باره خواهيم داد.

پس وقتى به حكم اين آيات، عمل هر يك از دو جنس مرد و زن (چه خوبش و چه بدش) به حساب خود او نوشته مى‌شود، و هيچ مزيتى جز با تقوا براى كسى نيست، و با در نظر داشتن اينكه يكى از مراحل تقوا، اخلاق فاضله (چون ايمان با درجات مختلفش و چون عمل نافع و عقل محكم و پخته و اخلاق خوب و صبر و حلم) است، پس يك زنى كه درجه‌اى از درجات بالاى ايمان را دارد، و يا سرشار از علم است، و يا عقلى پخته و وزين دارد، و يا سهم بيشترى از فضائل اخلاقى را دارا مى‌باشد، چنين زنى در اسلام ذاتا گرامى‌تر و از حيث درجه بلندتر از مردى است كه هم طراز او نيست، حال آن مرد هر كه مى‌خواهد باشد، پس هيچ كرامت و مزيتى نيست، مگر تنها به تقوا و فضيلت.

و در معناى آيه قبلى بلكه روشن‌تر از آن آيه زير است، كه مى‌فرمايد:(مَنْ عَمِلَ صالِحاً مِنْ ذَكَرٍ أَوْ أُنْثى‌ وَ هُوَ مُؤْمِنٌ فَلَنُحْيِيَنَّهُ حَياةً طَيِّبَةً، وَ لَنَجْزِيَنَّهُمْ أَجْرَهُمْ بِأَحْسَنِ ما كانُوا يَعْمَلُونَ)[٣].

و نيز آيه زير است كه مى‌فرمايد:(وَ مَنْ عَمِلَ صالِحاً مِنْ ذَكَرٍ أَوْ أُنْثى‌ وَ هُوَ مُؤْمِنٌ فَأُولئِكَ يَدْخُلُونَ الْجَنَّةَ، يُرْزَقُونَ فِيها بِغَيْرِ حِسابٍ)[٤].

[١] سوره حجرات، آيه ١٣

[٢] هر كسى در گرو عمل خويش است. سوره مدثر آيه ٣٨

[٣] هر آن كس كه عمل صالح بجا آورد، چه مرد باشد و چه زن، به شرطى كه عملش توأم با ايمان گردد، بر او زندگى طيب و پاكى داده و اجرشان بر طبق بهترين عملى كه مى‌كردند مى‌دهيم. سوره نحل، آيه ٩٧

[٤] و هر كس عملى صالح كند، چه مرد باشد و چه زن، به شرط اينكه ايمان داشته باشد، چنين كسانى داخل بهشت مى‌شوند و بدون حساب روزى خواهند داشت. سوره مؤمن، آيه ٤٠