ترجمه تفسیر المیزان - علامه طباطبایی - الصفحة ٣٠٩ - بحث روايتى(در شان نزول آيه شريفه)

كه تو را به حق مبعوث فرموده: آزادش مى‌كنم، و با او ازدواج مى‌نمايم، و همين كار را كرد، مردم كه اين را شنيدند او را ملامت كردند، (كه تو با كنيزى ازدواج كردى)؟ و اين مردم ازدواج با زنان و مردان مشرك را به خاطر اينكه حسب و نسبى معين دارند دوست مى‌داشتند، خداى تعالى اين آيه را فرستاد، و در آن فرمود: (كنيز با ايمان بهتر است از زن آزاد مشرك)[١].

و نيز در آن كتاب از مقاتل روايت كرده كه در ذيل جمله:(وَ لَأَمَةٌ مُؤْمِنَةٌ) گفته است:

به ما چنين رسيده كه منظور از امه نامبرده كنيزى از حذيفه بود كه حذيفه او را آزاد كرد و با او ازدواج نمود.[٢] مؤلف: ميان اين روايات كه در شان نزول آيه وارد شده منافات نيست، چون ممكن است چند نفر با كنيز خود ازدواج كرده باشند، و مورد ملامت واقع شده باشند آن گاه اين آيه در پاسخ همه ايراد كنندگان نازل شده باشد.

البته در اين ميان روايات متعارضه‌اى هست كه در خصوص جمله (وَ لا تَنْكِحُوا الْمُشْرِكاتِ حَتَّى يُؤْمِنَ‌) ... وارد شده مبنى بر اينكه اين جمله ناسخ آيه:(وَ الْمُحْصَناتُ مِنَ الَّذِينَ أُوتُوا الْكِتابَ مِنْ قَبْلِكُمْ)، و يا منسوخ آن است، كه ان شاء اللَّه در تفسير سوره مائده از نظر خواننده خواهد گذشت.

[١] الدر المنثور ج ١ ص ٢٥٦.

[٢] الدر المنثور ج ١ ص ٢٥٦.