ترجمه تفسیر المیزان - علامه طباطبایی - الصفحة ٢٨٦ - بحث روايتى(در ذيل آيات گذشته)

بدگويى‌ها سر دادند) تا آنكه اين آيه نازل شد (يَسْئَلُونَكَ عَنِ الشَّهْرِ الْحَرامِ قِتالٍ فِيهِ‌) ... ، همين كه اين آيه نازل شد، رسول خدا ص اموال را تصرف كرد، و از دو اسير هم فديه گرفت، مسلمانان گفتند: يا رسول اللَّه آيا طمع دارى كه ما هم جنگ كنيم؟ در پاسخ آنان اين آيه نازل شد(إِنَّ الَّذِينَ آمَنُوا وَ الَّذِينَ هاجَرُوا وَ جاهَدُوا فِي سَبِيلِ اللَّهِ، أُولئِكَ يَرْجُونَ رَحْمَتَ اللَّهِ)[١] و اين جمعيت هشت نفر بودند، كه نهمى آنان عبد اللَّه بن جحش امير ايشان بود.[٢] مؤلف: در اينكه آيه شريفه: (إِنَّ الَّذِينَ آمَنُوا وَ الَّذِينَ هاجَرُوا) ... در باره داستان اصحاب عبد اللَّه بن جحش نازل شده، روايات ديگرى نيز هست، و اين آيه دلالت دارد بر اينكه اگر كسى عملى را قربة الى اللَّه انجام دهد، و در عمل خطا كند، معذور است، و خلاصه هيچ گناهى در صورت خطا گناه نيست و نيز دلالت دارد بر اينكه مغفرت به غير مورد گناه هم تعلق مى‌گيرد.

و در اين روايات اشاره‌اى هم به اين معنا هست كه سائلينى كه جمله يسئلونك پرسش آنان را نقل مى‌كند، مؤمنين بوده‌اند، نه مشركين كه كار مؤمنين را مورد طعنه قرار مى‌دادند، روايت ابن عباس هم كه در بحث روايتى سابق گذشت اين معنا را تاييد مى‌كند، چون در آن روايت داشت: هيچ مردمى را بهتر از اصحاب رسول خدا ص نديدم، چون تا رسول خدا ص زنده بود بيش از سيزده سؤال از او نكردند كه همه آنها در قرآن است، و آن عبارت است از(يَسْئَلُونَكَ عَنِ الْخَمْرِ وَ الْمَيْسِرِ) و(يَسْئَلُونَكَ عَنِ الشَّهْرِ الْحَرامِ) (تا آخر حديث)، باز مؤيد اين معنا اين است كه خطاب در آيه به مؤمنين است، چون مى‌فرمايد: (و لا يزال با شما قتال مى‌كنند، تا شما را از دينتان برگردانند ...).

[١] كسانى كه ايمان آوردند و كسانى كه هجرت نموده در راه خدا جهاد نمودند آنان اميدوار رحمت خدايند.

[٢] در المنثور ج ١ ص ٢٥٠