ترجمه تفسیر المیزان - علامه طباطبایی - الصفحة ٢٠٥ - عصمت انبياء(ع) از معصيت و ذكر آياتى كه بطور مطلق بر عصمت انبياء(ع) دلالت دارند
بر اين است كه اهليت تبليغ را داشتهاند، چرا؟ براى اينكه عقل آدمى انسانى را كه دعوتى دارد، و خودش كارهايى مىكند كه مخالف آن دعوت است، چنين انسانى را اهل و شايسته آن دعوت نمىداند، پس اجراى معجزات به دست انبيا خود متضمن تصديق عصمت آنان در گرفتن وحى و تبليغ رسالت و امتثال تكاليف متوجه به ايشان است.
ممكن است كسى به اين استدلال اشكال كند كه مساله دعوت انحصار به انبيا ندارد، مردم عادى و همين مردم كه شما عقل آنان را دليل بر عصمت انبيا گرفتهايد خودشان هم دعوت دارند، چون اغراضى اجتماعى دارند، كه بايد مردم را به سوى آن دعوت كنند، و بر دعوت خود پافشارى و تبليغ هم مىكنند و ما مىبينيم كه گاهى مىشود خود آنان قصور و يا تقصيرهايى در تبليغ مرتكب مىشوند، چرا چنين قصور و يا تقصيرى در دعوت انبيا جايز نباشد؟
در پاسخ مىگوئيم: تقصير و قصور مردم به يكى از دو جهت است، كه هيچ يك در مساله دعوت انبيا نيست، يا اين است كه خودشان مختصر قصور و يا تقصير را مضر نمىدانند، و در آن مسامحه مىكنند، و يا اين است كه غرضشان با رسيدن به مقدارى از مطلوب حاصل مىشود و به مختصر قناعت كرده از تمامى مطلوب صرفنظر مىكنند: و خداى تعالى نه اهل مسامحه است، و نه غرض و مطلوب او فوت شدنى است.
و نيز اين اشكال بر آن وارد نيست كه كسى بگويد: ظاهر آيه:(فَلَوْ لا نَفَرَ مِنْ كُلِّ فِرْقَةٍ مِنْهُمْ طائِفَةٌ، لِيَتَفَقَّهُوا فِي الدِّينِ، وَ لِيُنْذِرُوا قَوْمَهُمْ إِذا رَجَعُوا إِلَيْهِمْ، لَعَلَّهُمْ يَحْذَرُونَ)[١] با اين دليل نمىسازد، براى اينكه از هر فرقه طايفهاى را مامور به تبليغ نموده كه داراى عصمت نيستند.
زيرا هر چند آيه شريفه در حق عامه مسلمانان است كه عصمت ندارند ليكن اين را هم نمىخواهد بفرمايد كه اين طايفه مبلغ هر چه بگويند خدا تصديق دارد، و سخن ايشان هر چه باشد بر مردم حجت است، بلكه صرفا مىخواهد اجازه تبليغ دهد، و بفرمايد اين طايفه اجازه دارند آنچه را كه خواندهاند در اختيار مردم بگذارند: و آيه شريفه وقتى اشكال به آن دليل مىشد كه منظور معناى اول بوده باشد، نه دوم.
و يكى ديگر از ادله عصمت انبيا ع آيه شريفه:(وَ ما أَرْسَلْنا مِنْ رَسُولٍ إِلَّا لِيُطاعَ بِإِذْنِ اللَّهِ)[٢] مىباشد، چون مطاع بودن رسول را غايت ارسال رسول شمرده، و آنهم تنها
[١] چرا از هر فرقهاى طايفهاى كوچ نمىكنند، تا در دين تفقه كنند، و چون به بلاد خود بر مىگردند قوم خود را انذار كنند، باشد كه مردم بر حذر شوند؟. سوره توبه آيه ١٢٣
[٢] هيچ رسولى نفرستاديم مگر به اين منظور كه به اذن خدا اطاعت شود. سوره نسا آيه ٦٣