ترجمه تفسیر المیزان - علامه طباطبایی - الصفحة ٢٠١ - عصمت انبياء(ع) از خطا در تلقى و در تبليغ وحى
فرمود:(لا يَضِلُّ رَبِّي وَ لا يَنْسى)[١].
پس، از آيه مورد بحث و اين آيه مىفهميم خدا هر چه را بخواهد از طريقى مىخواهد كه به هدف برسد و خطا و گم شدن در كار او نيست، و هر كارى را به هر طريقى انجام دهد در طريقهاش گمراه نمىشود، و چگونه ممكن است غير اين باشد؟! و حال آنكه زمام خلقت و امر به دست او است، و ملك و حكمرانى خاص وى است.
حال كه اين معنا روشن شد، مىگوئيم يكى از كارهاى او بعثت انبيا و تفهيم معارف دين به ايشان است، و چون اين را خواسته، البته مىشود، يعنى هم انبيا را مبعوث مىكند، و هم انبيا معارفى را كه از او مىگيرند مىفهمند، يكى ديگر از خواستههاى او اين است كه انبيا رسالت او را تبليغ كنند، و چون او خواسته تبليغ مىكنند، و ممكن نيست نكنند، چون در جاى ديگر فرموده:(إِنَّ اللَّهَ بالِغُ أَمْرِهِ، قَدْ جَعَلَ اللَّهُ لِكُلِّ شَيْءٍ قَدْراً)[٢] و نيز فرموده:(وَ اللَّهُ غالِبٌ عَلى أَمْرِهِ)[٣] و اين همان عصمت از خطاى در تلقى و تبليغ است.
دليل ديگر بر اين عصمت آيه شريفه:(عالِمُ الْغَيْبِ فَلا يُظْهِرُ عَلى غَيْبِهِ أَحَداً، إِلَّا مَنِ ارْتَضى مِنْ رَسُولٍ، فَإِنَّهُ يَسْلُكُ مِنْ بَيْنِ يَدَيْهِ، وَ مِنْ خَلْفِهِ رَصَداً، لِيَعْلَمَ أَنْ قَدْ أَبْلَغُوا رِسالاتِ رَبِّهِمْ، وَ أَحاطَ بِما لَدَيْهِمْ، وَ أَحْصى كُلَّ شَيْءٍ عَدَداً)[٤].
از ظاهر اين آيه به خوبى بر مىآيد كه خداى تعالى رسولان خود را اختصاص مىدهد به وحى: و از راه وحى به غيب آگاهشان نموده، تاييدشان مىكند، و از پيش رو و پشت سرشان مراقبشان است، و به منظور اينكه وحى به وسيله دستبرد شيطانها و غير آنها دگرگون نشود به تمام حركات و سكنات آنان احاطه دارد، تا مسلم شود كه رسالات پروردگارشان را ابلاغ نمودند.
و نظير اين آيه در دلالت بر عصمت انبيا از خطا در تلقى و در تبليغ، آيه زير است كه
[١] پروردگار من اشتباه نمىكند و چيزى را از ياد نمىبرد. سوره طه آيه ٥٢
[٢] خدا به كار خود مىرسد، و چگونه نرسد با اينكه او براى هر چيزى اندازهاى معين كرده است.
سوره طلاق آيه ٣
[٣] و خدا بر كار خويش غالب و مسلط است. سوره يوسف آيه ٢١
[٤] خداى سبحان داناى غيب است، و او احدى را بر غيب خود آگاه نمىكند، مگر رسولى كه او را براى دانستن غيب شايسته بداند، و تازه بعد از آنكه او را از غيب آگاه كرد، از پيش رو و عقب سرش مراقبى مىگمارد، تا بداند آيا رسالات پروردگارشان را ابلاغ كردند؟ و خدا به آنچه نزد ايشان است احاطه دارد، و او آمار هر چيزى را شمرده دارد. سوره جن آيه ٢٨