بشود، نمى‌شود جلویشان را بگیرند. روى آن مساله علمى‌اى که داشتند آنها و دید سیاسى که داشتند، نمى‌گذاشتند اقشار با هم نزدیک بشوند. ماها را از دانشگاهى‌ها همچو دور کردند که ماها آنها را تکفیر مى‌کردیم، آنها ما را تحمیق مى‌کردند. آنها مى‌گفتند این دسته عرض مى‌کنم که عمال دربار هستند، آخوند یعنى دربارى، آخوند یعنى انگلیسى. من خودم با آقاى حائرى و آن آقاى حائرى (اشاره به یکى از حضار) در زمان رضاشاه ظاهراً توى اتومبیل نشسته بودیم، اتومبیل‌هاى بزرگ، چند نفر هم از طرف‌هاى آن طرف شهر مى‌آمدیم تهران، آن چند نفر یکى‌شان شروع کرد صحبت کردن، گفت که من حالا سال‌هاى طولانى بود که این هیکل‌ها را نمى‌دیدم، اینها را انگلیس‌ها آورده‌اند در ایران و (ظاهراً گفت) یا در نجف، انگلیس‌ها آورده‌اند براى اینکه نگذارند کار ماها درست بشود، اینها عمال انگلیس هستند. مادامى که ما سوار بودیم اینها این حرف‌ها را شروع کردند زدن و گفتن به اینکه اینها چطورند. اینها وضعشان این بود، تبلیغاتى کردند به اینکه هر معمم و آخوندى دربارى است. اصل دین را، اینها دین را آن که بجا آورده براى افیون است دین. اینها، قدرتمندها دین‌ها را ایجاد کرده‌اند و دینى را که اینها ایجاد کردند قدرتمندها بودند براى اینکه مردم را خواب بکنند و آنها قدرت خودشان را اعمال بکنند که مبادا توده‌ها بر ضد قدرتمندها چیز بشوند، اینها با وعده بهشت و با وعده اینطور چیزها مردم را آرام میکنند، لالائى مى‌گویند براى مردم، مردم را بیهوش مى‌کنند و قدرتمندها مردم را مى‌چاپند، در صورتى که اگر هر منصفى به تاریخ انبیا مراجعه کند، مى‌بیند که انبیا بودند که توده‌ها را بیدار مى‌کردند بر ضد دولت‌ها. خوب این موسى علیه السلام است که توده مردم را، یک آدم شبان با یک عصا راه افتاد، توده مردم را بیدار کرد بر ضد فرعون، نه فرعون موسى را درست کرد براى خواباندن آنجا، موسى مردم را تجهیز کرد براى اینکه جلوى قدرتمندها را بگیرند. این تاریخ اسلام ما که دم دستمان است و همه‌تان مى‌دانید، مى‌دانید که اینطور نبود که قدرتمندهاى قریش حضرت رسول را درستش کرده باشند و دین اسلام را درست کرده باشند براى اینکه توده را خواب کنند. این حضرت رسول بود که توده‌ها را بیدار کرد، گداها را بیدار کرد، صعلوک‌ها را بیدار کرد، فقرا را بیدار کرد و بر ضد این چیزها قیام کرد، بر ضد قدرتمندها. جنگ‌هاى پیغمبر همه با قدرتمندها بوده. این طرف عبارت از یک عده بى ساز و برگ، یک عده عرض بکنم که توده مردم، فقرا و ضعفا و مستضعفین، آن طرف مستکبرین و عرض بکنم داراى کذا و کذا. آن تبلیغات آنها به قدرى بوده است که شاید در بین خود ماها و شاید در بین جوان‌هاى ما این معنا را به باور رساندند، به ثبت رساندند که خیر، اصل دین براى یک همچو چیزى است، در صورتى که عکس مطلب بوده است. در خارج همه مى‌دانند که عکس بوده است، همیشه نزاع ما بین پیغمبرها از توده‌ها شروع شده بر ضد مستکبران، بر ضد قدرتمندها.از آن ور این روحانیون طرفدار دولت‌ها هستند یعنى دربارى هستند، طرفدار دولت هستند شما اگر، سوابق را ما یادمان نیست و لکن من از اول دولت رضاشاه تا حالا یادم است و وارد در جریان بودم و مطلع بودم، شما البته اکثرتان یادتان نیست از اولش، از بین ما شاید بعضى‌هایتان. آن که با این قدرت شیطانى در این طول پنجاه و چند سال مخالفت کرد روحانیون بودند، تمام جبهه‌هاى