مناسك جامع حج - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٨٢ - ٢- وقوف در عرفات

قربانى كند (و اگر نتواند شتر قربانى كند، بايد هيجده روز روزه بگيرد) و در هر صورت حجّش صحيح است، و اگر قبل از غروب آفتاب دوباره به عرفات بازگردد و تا غروب در آنجا بماند و سپس كوچ كند، كفّاره‌اى بر او واجب نيست.

مسأله ٩٧٩- هرگاه قبل از غروب آفتاب كوچ كند، اگر از روى فراموشى يا ندانستن مسأله باشد، در صورتى كه يادش بيايد اگر امكان دارد بايد بازگردد، و اگر مراجعت نكند گناهكار است، و بنابر احتياط كفّاره نيز دارد، و اگر يادش نيامد چيزى بر اونيست.

مسأله ٩٨٠- گرچه وقوف در عرفات درتمام وقتى كه در بالا گفته شد واجب است، و تركش گناه مى‌باشد، ولى تمام آن از اركان حج نيست. بلكه ركن حج فقط مقدارى از مدّت است؛ يعنى اگر كسى تنها مقدارى از ظهر تا غروب را در عرفات توقّف كند، حجّش صحيح است، و اگر عمداً وقوف را در تمام اين مدّت ترك كند حجّ او باطل خواهد شد، و وقوف در شب عيد، كه «وقوف اضطرارى» نام دارد، براى او كفايت نمى‌كند.

مسأله ٩٨١- كسى كه موفّق به درك وقوف درعرفات از ظهر تا غروب نشود، واجب است مقدارى‌از شب‌عيد را- هر چند كم باشد- در آنجا توقّف كند، بنابراين اگر بر اثر موانع، زمانى به عرفات برسد كه مردم از آنجا كوچ كرده باشند، مقدارى از شب را مى‌ماند، سپس به سوى مشعر مى‌رود، به شرط آن كه قبل از طلوع آفتاب روز عيد خود را به مشعرالحرام برساند، و اين را «وقوف اضطرارى عرفات» مى‌گويند، و اگر موفّق به وقوف اضطرارى نيز نشد، يعنى نتوانست چيزى از شب را در آنجا بماند، كافى‌است كه مقدارى از وقوف مشعرالحرام را، كه شرح آن خواهد آمد، درك كند. در اين صورت نيز حجّش صحيح است.

مسأله ٩٨٢- اگر كسى بر اثر عذرى موفّق به وقوف در عرفات در روز نهم ذى الحجّه نشد، و شب عيد را هم عمداً و بدون هيچ عذرى وقوف نكرد، حجّ او باطل مى‌شود؛ هر چند وقوف به مشعر الحرام را درك نمايد.