مناسك جامع حج - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١٥٣ - ٢٣- مجادله و نزاع

شريفه ١٧٩ سوره بقره به آن اشاره شده است، و منظور از «جدال» در اينجا آن است كه از روى خصومت و دشمنى براى اثبات مطلبى در مقابل ديگرى به خدا سوگند ياد كند، و بگويد:

«بَلى‌ وَاللَّهِ ...

؛ آرى، به خدا سوگند كه مطلب چنين است» يا براى نفى مطلبى بگويد:

«لا وَ اللَّهِ ...

؛ نه، به خدا سوگند مطلب چنين نيست» و فرقى ميان عربى و فارسى و زبانهاى ديگر نمى‌باشد؛ بلكه هر عبارتى كه اين مفهوم را برساند در حال احرام حرام است.

مسأله ٤٩١- گفتن كلمه «لا» و «بَلى‌» و مرادف آن در ساير زبانها، مثل «نه» و «آرى» در فارسى، جدال نيست؛ بلكه قسم خوردن براى اثبات يا ردّ مطلبى، از روى خصومت و مخالفت جدال است.

مسأله ٤٩٢- اگر قسم به غير «اللَّه» و خداوند باشد، حكم جدال ندارد.

مسأله ٤٩٣- ساير نامهاى خداوند نيز حكم لفظ جلاله (اللَّه) را دارد؛ (بنابر احتياط واجب) بنابر اين اگر مُحرم در مقام خصومت و مجادله براى اثبات يا نفى مطلبى در مقابل ديگرى، به «رحمان» يا «رحيم» يا «خالق آسمان و زمين» و مانند آن قسم بخورد، جدال محسوب مى‌شود.

مسأله ٤٩٤- در مقام ضرورت قسم به لفظ جلاله، يا ساير اسماء اللَّه، براى شخص محرم، جهت اثبات حقّ يا ابطال باطلى جايز است.

مسأله ٤٩٥- در موضوع جدال سوگند دروغ و راست يكسان است؛ ولى اگر قسم دروغ باشد، كفّاره آن در همان مرتبه اوّل يك گوسفند است، و احتياط آن است كه براى دو بار قسمِ دروغ يك گاو، و براى سه بار يك شتر كفّاره دهد، و اگر راست باشد، چنانچه سه مرتبه تكرار كند كفّاره‌اش يك گوسفند مى‌باشد؛ امّا كمتر از سه بار كفّاره ندارد؛ هر چند در حال احرام كار خلافى كرده، و بايد استغفار كند.