حكمت نامه لقمان - محمدی ری‌شهری، محمد - الصفحة ٢٥٥ - فصل دهم حكمت هاى جامع

٣٨٢. آداب النفس: لقمان به پسرش گفت: «اى پسرم! انسان بر سه تا يك‌سوم آفريده شده است: يك‌سوم براى خدا، و يك‌سوم براى خودش، و يك بخش براى كِرم و خاك. يك‌سوم خدا، روح اوست و يك سوم كه براى خودش است، عمل اوست و يك سوم كه براى كرم و خاك است. پيكر اوست. پس ناتوانِ زيان‌ديده، كسى است كه تعصّب ورزد و براى كرم و خاك بكوشد».

٣٨٣. الحكمة الخالدة از سفارش‌هاى لقمان عليه السلام به پسرش: پندها را حفظ كن و از دگرگونى‌ها بر حذر باش. براى مؤمنان، خيرخواهى كن و از بيمارانشان عيادت كن و بر جنازه‌هايشان حاضر شو و فقيرانشان را يارى كن. به دوستانت قرض بده و به بدهكارانت مهلت بده. مراقب خانه‌ات باش، و به قوت خود، قانع باش. به اخلاق بزرگان، خو بگير و از اخلاق پليدان، دورى كن.

پسرم! بدان كه اقامت در دنيا اندك است و اعتماد به آن، گول‌زننده است و خوشىِ آن، بردبارى است. پس بخشنده و آسان‌گير و امانتدار باش، و سخن جامع، اين است: در همه احوال، از خدا پروا كن و در هيچ يك از كارهايت، از او نافرمانى نكن.

٣٨٤. الحكمة الخالدة از سفارش‌هاى لقمان عليه السلام به پسرش: به سراغ باطل نرو و از حق، شرم نكن. چيزى را كه نمى‌دانى، نگو و چيزى را كه نمى‌توانى، بر عهده نگير. خود را بزرگ نشمار و خودپسند نباش. فخرفروشى و بى‌قرارى و قطع رحم نكن و همسايه را گرفتار نساز و به خاطر گرفتارى، سركوفت نزن. راز را فاش نكن، غيبت منما، حسد نورز، لقب بد به كسى نده و عيبجويى نكن. اگر به تو بدى شد، ببخش و اگر به تو خوبى شد، سپاس بگزار و اگر گرفتار شدى، شكيبايى كن.