تاريخ حديث شيعه از آغاز سده چهاردهم هجرى تا امروز - وفايى، مرتضى - الصفحة ١٤٣ - ١ تنقيح المقال فى علم الرجال

مهم‌ترين كتاب‌هاى جرح و تعديل‌

١. معرفة رواة الأخبار، حسن بن محبوب السرّاء (١٤٩- ٢٢٤ ق).

٢. مناقب رواة الحديث‌ و مثالب رواة الحديث‌، سعد بن عبد اللَّه الأشعرى (م ٢٩٩ ق)

٣. الممدوحين و المذمومين‌، محمّد بن أحمد القمى (م ٣٦٨ ق)

٤. الممدوحين و المذمومين‌، أحمد بن عمّار الكوفى (م ٣٤٦ ق)

٥. رجال الكشّى‌، أبو عمرو محمّد بن عبد العزيز الكشّى (ق ٤ ق)

٦. الرجال الممدوحين و الضعفاء المذمومين‌، أحمد بن الحسين الغضائرى (م ٤١١ ق)

٧. رجال النجاشى‌ و كتاب فى الجرح و التعديل‌، أحمد بن على النجاشى (م ٤٥٠ ق).[١]

اينك به معرّفى چند اثر مهم رجالى خواهيم پرداخت.

سه. چند اثر برجسته در رجال شيعه‌

١. تنقيح المقال فى علم الرجال‌

تأليف رجالى بزرگ، آية اللَّه شيخ عبد اللَّه مامقانى نجفى (م ١٣٥١ ق).[٢]

اين كتاب، يكى از مفصّل‌ترين و جامع‌ترين كتاب‌هايى است كه تاكنون در ميان شيعه، در علم رجال، تأليف شده است و به دليل شخصيّت علمى مؤلّف و دقّت نظر و بى‌طرفى او در نقد رجال، اهمّيت به‌سزايى در ميان فقها و مجتهدان شيعه يافته است.

مامقانى، بنيان‌گذار شيوه‌هاى نوى از تحقيق و استدلال در اين فن است كه پيش از وى، سابقه نداشته است. البته عدّه‌اى از علما چون علّامه محمدتقى شوشترى، به نقد اين اثر پرداخته و بر همين اساس، تعليقات تنقيح المقال‌ را نگاشتند كه بعداً با عنوان‌

[١]. نجاشى، از بزرگ‌ترين و نخستين علماى اماميه در دانش جرح و تعديل به شمار مى‌رود( نهاية الدراية، ص ٢٧، مقدّمه محقّق).

[٢]. شرح حال مرحوم مامقانى، در« فصل سوم/ درايه يا مصطلح الحديث» گذشت.