تاريخ حديث شيعه از آغاز سده چهاردهم هجرى تا امروز - وفايى، مرتضى - الصفحة ١١٤ - مرورى بر«ملحقات الإحقاق»

ايشان در كنار تدريس، به تأسيس مدارس علميه و مهم‌تر از همه، تأسيس كتاب‌خانه‌اى شامل مجموعه بزرگى از نسخ خطّى كمياب پرداخت كه يكى از كتاب‌خانه‌هاى بزرگ كشور به شمار مى‌آيد.

آية اللَّه مرعشى نجفى، در روز چهارشنبه هفتم شهريور ماه ١٣٦٩ (١٤١١ ق) وفات كرد و در ورودىِ كتاب‌خانه خود در قم به خاك سپرده شد.[١]

مرورى بر «ملحقات الإحقاق»

شهيد ثالث در إحقاق الحق‌، نخست متن‌ نهج الحق‌ را با عبارت «قال المصنّف» و سپس متن‌ إبطال نهج الباطل‌ را با عبارت «قال الناصب» و در نهايت، ديدگاه خود را با عنوان «أقول» بيان نموده است.

مرحوم آية اللَّه مرعشى در ابتداى جلد اوّل، مقدّمه مفصلى را با عنوان «اللّئالى المنتظمة والدُّرَر الثمينة» آورده و در ضمن آن از علّامه حلّى و محمّد خدابنده (الجايتو)- كه علّامه، نهج الحق‌ را براى وى نگاشته بود- و همچنين از فضل اللَّه بن روزبهان و قاضى نور اللَّه و كتاب‌هاى آنها سخن گفته است. سپس تعليقات گسترده و توضيح هر سه متن ياد شده را در پانوشت‌هاى بعضاً چند صفحه‌اى نوشته است. البته در بعضى مجلّدات كتاب، ديگر خبرى از متن سه كتاب قبلى نيست و هر چه هست، مستدركات إحقاق الحق‌ است تا اين كه پس از جلد بيست و يكم، يك جلد فهرست مفصّل براىِ همه آن تعليقات و استدراكات، تهيّه شده است. امّا كار به پايان نرسيد و ادامه كار، توسط محقّقان كتاب‌خانه آية اللَّه مرعشى پيگيرى شد تا اين كه مجلّدات اين مجموعه به ٣٣ جلد رسيد و منتشر گرديد و در سال ١٣٧٤ ش، به عنوان كتاب سال جمهورى اسلامى انتخاب شد. پيش‌بينى مى‌شد كه تدوين اين كتاب، تا پنجاه جلد ادامه داشته باشد.[٢] بايد يادآور شد كه اين مجموعه طى چند سال به تدريج چاپ‌

[١]. ر. ك: المسلسلات فى الإجازات، ج ١، ص ١٥- ٢٠.

[٢]. گفتنى است در تكميل اين اثر بزرگ، تعداد بيست نفر از علما و محقّقان حوزه علميه قم، شركت داشتند و تحت نظارت آية اللَّه مرعشى، مشغول به كار بودند( ر. ك: شهاب، شماره ١١، ص ٧٠).