گذاشت. يكى از كتاب‌هاى حديثى ايشان، من فقه العترة الطاهرة است كه تلفيقى است از دو كتاب بزرگ‌ وسائل الشيعة و مستدرك الوسائل‌. پيش از اين، پنج جلد از اين كتاب در مصر به چاپ رسيده‌[١] كه جلدهاى اوّل و دوم اين كتاب در سال ١٣٧٧ ق، توسّط دارالعهد الجديد و جلدهاى سوم تا پنجم آن، در سال ١٣٨١ ق، به وسيله دار القومية العربية در قاهره منتشر شده است و مابقى آن (كه ٣٥ جلد مى‌شود)، در بيروت، در شُرُف چاپ است. شيخ محمّد تقى قمى، رئيس دارالتقريب بين المذاهب الاسلاميه در قاهره و نيزبرخى اساتيد ومشايخ الأزهر، تقريظها ومقدّمه‌هايى براى آن نگاشته‌اند؛ امّا انتشار ساير مجلّدات اين كتاب، با وجود فضل تقدّمى كه دارد،[٢] تاكنون به تأخير افتاده است.

نگاهى به زندگى آية اللَّه سيّد محمّد شيرازى‌

وى در سال ١٣٤٧ ق، در شهر نجف اشرف متولّد شد و در نُه سالگى همراه پدرش آية اللَّه سيّد مهدى شيرازى به كربلا مهاجرت كرد. وى دروس مقدّمات و عالى حوزه را در محضر جمعى از اساتيد بزرگ حوزه، از جمله پدر بزرگوارش، آية اللَّه سيّد هادى ميلانى، آية اللَّه شيخ محمّد رضا اصفهانى، سيّد زين العابدين و شيخ جعفر رشتى گذراند. ايشان در ٢٥ سالگى، اولين كتاب فقهى خود را تأليف كرد. آية اللَّه‌

[١]. براى اطلاعات بيشتر، ر. ك: زندگى آية اللَّه العظمى بروجردى، ص ١٦٠- ١٦١؛ الموجز الجامع( قائمة تفصيليةلمؤلفات الإمام الشيرازى)، ص ١٢٣- ١٣٤.

[٢]. در ميان معاصران، پيش از آيةاللَّه سيدمحمّد شيرازى، تنها دو تن را مى‌شناسيم كه به جمع‌آورى تمامى‌احاديث شيعه اقدام كردند: يكى ميرزا فضلعلى بن عبدالكريم ايروانى( ١٢٨٧- ١٣٣٩ ق)، معروف به« صفاى تبريزى» است كه در اواخر دوره قاجار، ملّاباشىِ آذربايجان بود و از كتابش حدائق العارفين- كه جامع احاديث كتب اربعه، الوافى، وسائل الشيعة، مستدرك الوسائل و بحار الأنوار، و نيز آيات متناسب با ابواب بود-، فقط جلد نخست آن( العقل والجهل) در تبريز، به چاپ رسيد( ر. ك: ريحانة الأدب، ج ٣، ص ٤٥٠). ديگرى آية اللَّه ميرزا محمد شريف عسكرى تهرانى( ١٢٨١- ١٣٧١ ق) است كه مستدرك بحار الأنوار را نوشت؛ امّا ظاهراً موفق به چاپ آن نگرديد( ر. ك: الذريعة، ج ٢١، ص ٤ و ٨٦؛ مرآة الشرق، ج ١، ص ٣٨٢). متأسفانه از نسخه‌هاى دست‌نوشتِ اين دو اثر، فعلًا اطلاعى در دست نيست.