تاريخ حديث شيعه از آغاز سده چهاردهم هجرى تا امروز - وفايى، مرتضى - الصفحة ٦٦ - مرورى بر«مكاتيب الرسول صلى الله عليه و آله»
مرورى بر «مكاتيب الرسول صلى الله عليه و آله»
اين كتاب، مجموعهاى است از نامهها و نوشتههايى چون پيماننامههاى پيامبر خدا كه از ميان كتابهاى حديثى، تفسير، تاريخ و ادبيات، جمعآورى شده است.
اين مجموعه، اوّلين بار در سال ١٣٧٩ ق، به چاپ رسيد؛ امّا مؤلّف در خلال سالهاى متمادى تا ١٤١٨ ق، به نامهها و نوشتههاى ديگرى دست مىيابد كه در گوشه و كنار حاشيه كتاب خود، يادداشت مىنمايد، تا اين كه در همين سال، آنها را به كتاب اصلى مىافزايد و براى اين كار، ناچار، به نگارش مجدّد و تنظيم جديد كتاب مىپردازد.
در تدوين اين مجموعه، نامهها و نوشتههاى پيامبر صلى الله عليه و آله به دو بخش تقسيم شده است:
بخش اوّل، شامل نامههاى پيامبر خدا كه براى امام على عليه السلام املا نموده و ايشان نوشته است؛
بخش دوم، شامل نامههايى است درباره دعوت به اسلام كه يا براى فرمانداران و كارگزاران خود، جهت تبيين وظايف آنها نگاشته و يا پيماننامهها و اماننامههايى است كه در موارد مختلف نوشته شده است و از اين تعداد ٢٢٩ عدد، نامههايى است كه در آنها لفظ و كلام پيامبر خدا به دست ما رسيده و ٢٥٥ عدد از آنها نامههايى است كه الفاظ آنها به دست ما نرسيده است. البته اينها بجز نامههايى است كه به ايشان نسبت داده شده يا نامههايى است كه قرار بوده نوشته شود، امّا هرگز نوشته نشده است كه اين بخش، در خاتمه كتاب، ذكر شده است.
مؤلّف، پس از آوردن متن نامهها، تمام مصادر آنها را در ذيل متن، ذكر كرده و در مواردى كه نياز بوده، به شرح و توضيح بعضى عبارات و لغات مشكل، پرداخته است.
اين مجموعه، در سه جلد متن و يك جلد فهرستهاى فنّى تنظيم شده و شامل فصلهاى زير است: