تاريخ حديث شيعه از آغاز سده چهاردهم هجرى تا امروز - وفايى، مرتضى - الصفحة ١٩٤ - مرورى بر كتاب«أسباب اختلاف الحديث»

٥. أسبابُ اختلاف الحديث‌

تأليف آقاى محمّد احسانى‌فر لنگرودى.

اين كتاب، در سال ١٣٨٥ ش، در ٧٢٨ صفحه وزيرى، توسّط انتشارات دارالحديث، در قم، منتشر شده است.

مرورى بر كتاب «أسباب اختلاف الحديث»

اين كتاب، در يك مقدّمه و پنج بخش و يك خاتمه سامان يافته كه بخش‌هاى آن، عبارت‌اند از:

١. عوامل مربوط به آسيب‌هاى برآمده از كار راويان (القسم الأوّل: عوارض التحديث)؛

٢. عوامل مربوط به لوازم محيط تشريع يا قانون‌گذارى (مقتضَيات محيط التشريع و التقنين)؛

٣. عوامل مربوط به شيوه‌هاى مختلف گويش و تعبير (مقتضَيات أساليب التّعبير)؛

٤. عوامل مربوط به تحوّل اوضاع، از جمله شرايط زمان و مكان (مقتضَيات تغيُّر الظّروف)؛

٥. عوامل ويژه عرصه تفسير و احاديث مربوط به آن (خصائص حقل التّفسير).

ويژگى‌هاى اين اثر را مى‌توان چنين بر شمرد:

الف) در خلال پنج بخش كتاب، هشتاد سبب از اسباب يا عوامل اختلاف حديث را به صورت موضوعى و مستدلّ (و برخى ديگر را نيز به طور ضمنى و اجمالى) به بحث مى‌گذارد.

ب) نوعاً هر سبب با امور ذيل همراه است: ١. بيان ماهيت و خصايص سبب؛ ٢. مثال‌هايى از احاديث متنافى؛ ٣. بيان مورد و گونه اختلاف؛ ٤. راه‌هاى علاج (ثبوتى يا اثباتى) اختلاف.