تاريخ حديث شيعه از آغاز سده چهاردهم هجرى تا امروز - وفايى، مرتضى - الصفحة ١٩٦ - پنج نقد حديث

٤. تقيّه در فقه و حديث شيعه‌، نعمة اللَّه صفرى فروشانى، قم: بوستان كتاب، ١٣٨٢ ش.

٥. مقدّمة مرآة العقول‌، السيّد مرتضى العسكرى، ٢ ج تهران: دار الكتب الإسلامية، ١٣٩٩ ق.

٦. مبانى و روش‌هاى نقد حديث در كتب اربعه‌، فتحيه فتّاحى‌زاده، قم: دانشگاه قم، ١٣٨٥.

٧. مبانى رفع تعارض اخبار از ديدگاه شيخ طوسى در «استبصار»، سيّد على دلبرى، مشهد: دانشگاه علوم اسلامى رضوى، ١٣٨٥ ش.

٨. روش‌هاى فقه الحديثى امام خمينى‌، محمّد عصّار پور آرانى، تهران: پژوهشكده امام خمينى و انقلاب اسلامى، ١٣٨٥ ش.

پنج. نقد حديث‌

پس از رحلت پيامبر خدا، به دستور بعضى صحابه، تدوين حديث ممنوع شد. با صرف نظر از علل منع تدوين حديث، بايد توجّه داشت كه شروع دوباره تدوين و گردآورى احاديث در سال ١٠١ ق، به دستور عمر بن عبد العزيز آغاز شد و در عصر منصور دوانيقى (حك ١٤٣ ق) رشد بيشترى يافت و به نهضتى فراگير براى نوشتن حديث، بدل گشت.

تأخير حدود يكصدوپنجاه سال در نوشتن و گردآورى احاديث، آثار سوء و مفاسدى را به دنبال داشته است، از جمله: فراموشى راويان حديث كه منجر شد بسيارى از گفته‌هاى راه‌گشاى پيامبر صلى الله عليه و آله به دست ما نرسد. همچنين، موجب سوء استفاده دنياگرايان و حكّامى گرديد كه براى رسيدن به مال و منال يا تثبيت قدرت و حكومت خود، دروغ‌هاى خود را با احاديث پيامبر صلى الله عليه و آله خلط نمودند و بهره‌گيرى از كلام نورانى پيامبر صلى الله عليه و آله و ائمه معصوم عليهم السلام را دشوار ساختند.

به همين علّت، تنقيح و پالايش اين احاديث، امرى ضرور به نظر مى‌آمد، كه اين‌