تاريخ حديث شيعه از آغاز سده چهاردهم هجرى تا امروز - وفايى، مرتضى - الصفحة ١٩٠ - ٢ نزهة النظر فى غريب النهج و الأثر

است، بدين صورت كه مادّه كلمات مورد نظر، به ترتيب معجم منظّم شده و طبق روش ابن اثير، مدوّن شده است.

مؤلّف، بجز شرح‌ها و توضيحات علّامه مجلسى، مفردات موجود در كتاب ابن اثير- كه مداخل آن در بحار الأنوار موجود بوده- و نيز آنچه از مفردات‌ نهج البلاغه‌ را كه توسّط صبحى صالح شرح شده، گردآورى نموده است. در اين ميان، الفاظ و عباراتى كه توسط معصومان عليهم السلام شرح گرديده نيز به عنوان مدخل در اين كتاب، استفاده شده است. گفتنى است در تهيّه و تنظيم اين اثر ارزشمند، مركز تحقيقات دار الحديث، همكارى جدّى و قابل توجّهى داشته كه مى‌توان موارد آن را چنين برشمرد:

١. مقابله همه احاديث وارد شده و تكميل نواقص آنها بر اساس‌ بحار الأنوار چاپ بيروت؛

٢. مقابله همه توضيحات علّامه مجلسى و اصلاح آنها و افزودن شماره جلد و صفحه در دادن نشانىِ توضيحات؛

٣. مقابله بيشتر شروحى كه از كتاب‌هاى لغت گرفته شده است؛

٤. ويرايش و دقّت در صحّت آوردن متون نقل شده، زير مواد و مفردات آنها.

٢. نزهة النظر فى غريب النهج و الأثر

تأليف آقاى عادل عبدالرحمان البدرى.

شايد بتوان اوّلين شارح لغات غريب كتاب‌ نهج البلاغه‌ را خودِ سيّد رضى (٣٥٩- ٤٠٦ ق) دانست؛ چرا كه او در لابه‌لاى بعضى سخنان امام على عليه السلام تعليق‌هايى نوشته و توضيحاتى داده است. همچنين، پس از ذكر حكمت‌ها، فصلى را به سخنان غريب امام على عليه السلام اختصاص داده است.

پس از وى نيز شارحان و مفسّران‌ نهج البلاغه‌، كم و بيش به لغات و تعبيرات غريب اين كتاب پرداخته‌اند؛ امّا كمتر كتابى مستقل در اين باب به نگارش در آمده است.