تاريخ حديث شيعه از آغاز سده چهاردهم هجرى تا امروز - وفايى، مرتضى - الصفحة ١١٧ - مرورى بر«عبقات الأنوار»

نامى از علماى نيشابور به هندوستان رفته، در دهلى اقامت گُزيد. پس از وى، فرزندان او به مَناصب دولتى رسيدند. يكى از نوادگان او به نام برهان الملك، فرماندار كَنتور، از شهرهاى هند شد و در نتيجه، بسيارى از اهالى نيشابور، راهى آن ديار شده، در اين شهر، سُكنا گزيدند كه جدّ مير حامد حسين نيز از آن جمله بود.

ميرحامد حسين، فرزند محمّد قلى، در پنجم محرّم ١٢٤٦ در لَكنو در ايالت اود (اوتارپِرادش) متولّد شد. نام اصلى او سيّد مهدى بود و به سيّد حامد حسين مشهور شد. او پس از فراگيرى مقدّمات علوم در نزد پدر، در پانزده سالگى، پدر خويش را از دست داد. ديگر اساتيد برجسته وى، سيّد محمّد عباس شوشترى و سيّد مرتضى بن سلطان العلما و سيّد محمّد و سيّد حسن بن سيّد دلدار على بودند.

ميرحامد حسين، پس از فراگيرى علوم مختلف، به تحقيق و تأليف روآورد و است كه مهم‌ترين آنها كتاب‌ عبقات الأنوار فى مناقب الأئمه الأطهار است.[١]

وى در هجدهم صفر ١٣٠٦، نداى حق را لبيك گفت و به ديار باقى شتافت.

مرورى بر «عَبَقات الأنوار»

در نيمه نخست سده سيزدهم هجرى يكى از علماى اهل سنّت هندوستان به نام مولوى عبدالعزيز دهلوى كه به «سراج الهند» شهرت داشت، كتابى فارسى به نام‌ تحفه اثنا عشريه‌ نوشت. او در آن كتاب، عقايد و آراى شيعه را با عباراتى غير منطقى و كلماتى بيرون از آداب مناظره، مورد حمله قرار داد و تهمت و افترائات بسيارى به شيعيان وارد ساخت. پس از انتشار اين كتاب، علماى شيعه در ردّ برخى ابواب كتاب و يا همه آن، كتاب‌هاى متعدّدى نوشتند. يكى از بهترين و كامل‌ترين اين آثار، كتاب‌ عبقات الأنوار فى مناقب الأئمة الأطهار است. اين كتاب، همانند تحفه اثنا عشريه‌، به فارسى و در دو «منهج»، تنظيم يافته است. منهج اوّل، به بحث و اثبات دلالت آيات‌

[١]. نقباء البشر، ج ١، ص ٣٤٨.