تاريخ حديث شيعه از آغاز سده چهاردهم هجرى تا امروز - وفايى، مرتضى - الصفحة ١٤٧ - ويژگى هاى روش رجالى آية الله بروجردى

سه. تمييز مشتركات:

تمييز مشتركات، بدين معناست كه براى مثال، وقتى ديديم فلان راوى، غالباً از «حسن بن يحيى» نقل مى‌كند و سپس، در موارد معدودى مشاهده شود كه از «حسن» نقل كرده است و شك داريم كه آيا او «حسن بن يحيى» است يا «حسن بن عيسى»، به قرينه موارد غالب، درمى‌يابيم كه مقصود، همان «حسن بن يحيى» است. البته اين امر در ميان بزرگان رجال، سابقه داشته است.

چهار. معلوم شدن تحريف و تصحيف:

بدين صورت كه پس از مشخّص شدن اين كه فلان راوى، غالباً از مثلًا «حسن بن محمّد بن علان» نقل مى‌كند، اگر در موارد معدودى ببينيم كه از «حسين بن محمّد بن عيلان» نقل كرده، درمى‌يابيم در استنساخ، تصحيف روى داده است.

پنج. تعيين طبقات راويان:

تعيين طبقه راوى، از ملاحظه سندهاى روايت، اساتيد و شاگردان هر يك از راويان معلوم مى‌گردد. در اين كار كه ايشان مبتكر آن است، راويان، بر حسب استادى و شاگردى طبقه بندى مى‌شوند، بدين ترتيب كه: اصحاب پيامبر خدا، مثل سلمان و ابو ذر، از طبقه اوّل و تابعيان آنها مثل ابو الطفيل از طبقه دوم و از طبقه سوم، كسانى مثل ابوحمزه ثمالى و از طبقه چهارم، كسانى مثل زرارة بن اعيَن و ... هستند تا در نهايت، خود آية اللَّه بروجردى كه در طبقه آخر يعنى طبقه سى و ششم، واقع شده‌اند.[١]

ويژگى‌هاى روش رجالى آية اللَّه بروجردى‌

روش آية اللَّه بروجردى در اخذ روايت و عمل به مضمون آن، اعتماد بسيار به شهرت فتوايى بود، بدين معنا كه ايشان، وقتى سراغ مناقشه در سند روايت مى‌رفت كه بين دو روايت، تعارض وجود داشت، آن هم نه تعارض مطلق، بلكه تعارضى كه‌

[١]. جهت اطّلاع بيشتر، ر. ك: مفاخر اسلام، ج ١٢، ص ٣٤٧- ٣٤٩؛ المنهج الرجالى، ص ٢٠٧- ٢١٦.