منتخب نهج الذكر - محمدی ریشهری، محمد - الصفحة ٣٦٣
معنا گفته مى شود و براى بزرگداشت خداوند متعال مى گويند : «اللّه أكبر» و همچنين براى عبادت خدا و حال تعظيم به خود گرفتن در برابر او . [١] تكبير ، در قرآن و حديث در قرآن ، واژه «تكبير» ، فقط يك بار به كار رفته است : «وَ قُلِ الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِى لَمْ يَتَّخِذْ وَلَدًا وَ لَمْ يَكُن لَّهُ شَرِيكٌ فِى الْمُلْكِ وَ لَمْ يَكُن لَّهُ وَلِىٌّ مِّنَ الذُّلِّ وَ كَبِّرْهُ تَكْبِيرا . [٢] و بگو : «ستايش ، خدايى را كه نه فرزندى گرفته و نه در جهاندارى ، شريكى دارد و نه خوار بوده كه [ نياز به ]دوستى داشته باشد» و او را بسيار بزرگ بشمار» . اين واژه در قرآن و حديث نيز مانند لغت ، به معناى ياد كردن خداوند متعال به بزرگى و عظمت و نيز گفتن «اللّه أكبر» است .
تفسير «تكبير»
احاديثى كه «تكبير» را تفسير كرده اند ، به چهار دسته تقسيم مى شوند : ١ . احاديثى كه در تفسير اين ذكر ، تنها به يكتايى و بى نظير بودن حضرت حق در عظمت اشاره كرده اند ، مانند آنچه از پيامبر خدا روايت شده كه در معناى تكبير مى فرمايد : يَعني أنَّهُ لَيسَ شَيءٌ أكبَرَ مِنهُ . [٣] يعنى چيزى بزرگ تر از او نيست.
[١] مفردات ألفاظ القرآن : ص ٦٩٨ .[٢] اسراء : آيه ١١١ . نيز ، ر. ك : بقره : آيه ١٨٥ ، حج : آيه ٣٧ و مدّثّر : آيه ٣ .[٣] ر . ك : ص ٣٦٨ ح ٦٤١ .