بزرگ ترين بركت ياد خدا و مهم ترين ثمره آن ، محبّت خداست . ذكر ، در نخستين گام ، ذاكر را از آلودگى هاى اخلاقى و عملى پاك مى كند و زمينه نزديك شدن او به بساط قرب الهى را فراهم مى سازد و در گام دوم ، انسان را به پروردگار خود ، نزديك مى نمايد و به تدريج ، انسان با خدا اُنس مى گيرد و به او عشق مى ورزد و در گام سوم ، محبّت حقيقى ، زمينه كمال معرفت و ديدار قلبى خدا را ـ كه مقصد اعلاى عارفان است ـ فراهم مى سازد و ذاكرانى كه به اين مقصد رسيده اند ، پيشتاز نيكان در قيامت اند . [٢]

٨ . نقش ذكر در تأمين خير دنيا و آخرت

در آغاز اين مقال ، توضيح داديم كه جامع ترين بركت ذكر ، ياد كردن متقابل خداوند متعال از ياد كننده خويش است و در ادامه آن ، با الهام گرفتن از قرآن و احاديث اهل بيت عليهم السلام يادكردِ متقابل خداوند را به آفت زدايى از زندگى ، سازندگىِ جان ، رسيدن به علم و حكمت و عصمت روانى ، نيكوكارى و خوش نامى ، تأمين رفاه مادّى و در نهايت ، دستيابى به كيمياى محبّت خدا و مقصد اعلاى انسانيت ، تفسير كرديم . اكنون مى گوييم كه جامع ترين تفسير ياد متقابل خداوند ، تأمين خير دنيا و آخرت ذاكر است . [٣] اين تفسير را از كلام دقيق و زيباى امام زين العابدين عليه السلام ـ در صحيفه

[١] ر . ك : ص ١١٧ (موفّقيت در كارها) و (روزىِ بدون سرمايه) و (رهيدن از سختى ها و گرفتارى ها) .[٢] «وَ مَن يَتَّقِ اللَّهَ يَجْعَل لَّهُ مَخْرَجًا وَ يَرْزُقْهُ مِنْ حَيْثُ لَا يَحْتَسِبُ ؛ و هر كه از خدا پروا كند ، خدا براى او گشايشى فراهم مى سازد و از جايى كه گمان نمى بَرد ، او را روزى مى بخشد» (طلاق : آيه ٢ و ٣) .[٣] ر . ك : ص ١٢١ (نزديك شدن به خدا) و (همدمى با خدا) و (محبوبيت در نزد خداوند) و (ديدار خدا) و ص ١٢٩ (روشنايى در روز قيامت) و ص ١٣١ (پيشتازى در روز قيامت) .[٤] ر . ك : ص ١٣١ (خير دنيا و آخرت) .[٥] الصحيفة السجّاديّة : ص ٨٧ الدعاء ٢٠ .[٦] براى توضيح بيشتر در اين زمينه ، ر. ك : دوستى در قرآن و حديث ، ص ٤٣١ (تحقيقى در باره بنياد محبّت خدا) .