دانشنامه قرآن و حديث - محمدی ریشهری، محمد - الصفحة ١٤٦
الف ـ آسيب هاى كلّى
اين گونه آسيب ها، آفاتى هستند كه معمولاً از ناحيه زن و يا شوهر نيستند؛ بلكه پدر يا مادر و يا اشخاص ديگر، آنها را ايجاد مى كنند. البتّه در برخى از موارد، ممكن است مرد يا زن نيز در شكل گيرى آنها سهيم باشند . اين آسيب ها عبارت اند از :
١ . تحميل پيوند زناشويى[١]
نخستين شرط تشكيل خانواده پايدار ، آزادى دختر و پسر در انتخاب همسر و تحميل نكردن پيوند زناشويى بر آنهاست . سخنى از پيامبر خدا صلى الله عليه و آله در باره مَنشأ روانىِ الفت و اختلاف همسران، نقل شده كه مى فرمايد: الأَرواحُ جُنودٌ مُجَنَّدَةٌ ، فَما تَعارَفَ مِنهَا ائتَلَفَ ، وَ ما تَناكَرَ مِنهَا اختَلَفَ . [٢] روح ها [همچون] سپاهيانى هستند فراهم آمده ، كه هر كدام از آنها با هم، آشنايى [و سازگارى] داشته باشند، با هم الفت مى گيرند و هر كدام از آنها كه با هم ناآشنا باشند، با هم اختلاف پيدا مى كنند . بدين سان ، طبيعى است كه ازدواج هاى تحميلى، پايدار نمى مانند. كلينى رحمه الله، گزارش كرده كه شخصى به نام ابن ابى يعفور از امام صادق عليه السلام مى پرسد: من مايلم با زنى ازدواج كنم؛ ولى پدر و مادرم مى خواهند كه با زن ديگرى ازدواج نمايم. چه كنم؟ امام عليه السلام پاسخ مى دهد : تَزَوَّجِ الَّتى هَوَيتَ ، وَ دَعِ الَّتى يَهوى أبَواكَ . [٣] با كسى ازدواج كن كه خودت مى خواهى ، و آن شخصى را كه پدر و مادرت مى خواهند ، رها كن !
[١] ر . ك : ص ١٠٧ (خانواده / فصل سوم / اجبار كردن و نظرخواهى نكردن) . [٢] ر . ك : دوستى در قرآن و حديث : ص ٨٨ ح ١٦٠ . [٣] ر . ك : ص ١٠٦ ح ٦٠٣ .