دانشنامه ميزان الحكمه - محمدی ریشهری، محمد - الصفحة ٣٤١
١ / ٥
بازگرداندن امانت ، حتّى به دشمن
٤١٢٣.امام صادق عليه السلام : از خدا بترسيد ، و امانت ها را به [صاحبانشان] سياه و سفيد بازگردانيد ، اگر چه حَروى [١] باشد ، اگر چه شامى [٢] باشد .
٤١٢٤.تهذيب الأحكام ـ به نقل از محمّد بن على حلبى ـ: مردى از طرفداران مروانيان ، هزار دينار به من امانت سپرد و ناپديد شد . من مانده بودم كه با آن دينارها چه كنم . خدمت امام صادق عليه السلام رفتم و داستان را به ايشان گفتم و عرض كردم : شما به اينها سزاوارتريد . فرمود : «نه ، پدرم عليه السلام مى فرمود : ما با آنها همانند زمان صلح و آتش بس هستيم . امانت هايشان را پس مى دهيم ، گم شده شان را بر مى گردانيم ، له و عليه آنها شهادت مى دهيم ؛ زيرا اگر چند دستگى پيش آيد ، هيچ كس نمى تواند دوام آورد» .
٤١٢٥.الكافى ـ به نقل از محمّد بن قاسم ـ: از امام كاظم عليه السلام ـ درباره مردى پرسيدم كه مالى قيمتى نزد مردى [از موالى و غير عرب] [٣] امانت مى گذارد . آن كه مال به او سپرده شده ، مردى از عرب است و مى تواند چيزى به او پس ندهد ، و آن مرد هم كارى از دستش بر نمى آيد . از طرفى مردى كه به او امانت سپرده ، شخصى پليد و خارجى مذهب است ـ و چيزى فروگذار نكردم ـ . [٤] امام عليه السلام فرمود : «به او بگو آن را به او پس دهد ؛ زيرا آن مرد ، آن مال را در امان خدا (/ يا : امانت خدا را) به او سپرده است» .
[١] حرورى به كسى گويند كه از على بن ابى طالب عليه السلام برائت مى جويد و او را كافر مى شمارد ؛ خوارجِ منسوب به منطقه حرورا .[٢] يعنى طرفداران معاويه (اُمَويان) و پيروان آنها .[٣] ميان قلاب را از مختلف الشيعة : ج ٦ ص ٧٠ والإستبصار : ج ٣ ص ١٢٢ افزوديم .[٤] ظاهرا مراد اين است كه هر وصفى از قبيل اين اوصاف ناپسند بود درباره اش گفتم .