دانشنامه ميزان الحكمه - محمدی ریشهری، محمد - الصفحة ٣٣٩
١ / ٤
پس دادن امانت ، حتّى به تبهكار
٤١١٨.تفسير الطبرى ـ به نقل از سعيد بن جُبَير ـ: چون اين آيه فرود آمد : «و از اهل كتاب ، كسى است كه اگر او را بر خروارى مال ، امين شِمُرى ، آن را به تو باز مى گردانَد . و از آنان كسى است كه اگر او را بر دينارى امين شِمُرى ، آن را به تو پس نمى دهد ، مگر آن كه دائما بر [سر] وى به پا ايستى . اين ، بدان سبب است كه آنان گفتند : در مورد كسانى كه كتاب آسمانى ندارند ، بر زيان ما راهى نيست» ، پيامبر صلى الله عليه و آله فرمود : «دشمنان خدا دروغ مى گويند . هر آنچه [از عادات و رفتار ]در جاهليت بود ، زيرپاى من [و بى اعتبار] است ، مگر امانتدارى كه بايد امانت را به [صاحبش ]نيكوكار و تبهكار ، [١] بازگردانْد» .
٤١١٩.امام باقر عليه السلام : سه چيز است كه خداوند عز و جل در آنها به هيچ كس رخصت [خلاف ]نداده است : برگرداندن امانت به نيكوكار و تبهكار ، وفا كردن به پيمان با نيكوكار و تبهكار ، و نيكى كردن و فرمان بُردارى از پدر و مادر ، نيكوكار باشند يا تبهكار .
٤١٢٠.امام صادق عليه السلام : خداوند عز و جل هيچ پيامبرى را برنينگيخت ، مگر با راستگويى ، و بازگرداندن امانت به نيكوكار و بدكار .
٤١٢١.الأمالى ، طوسى ـ: يحيى بن علاء و اسحاق بن عمّار ، درباره امام صادق عليه السلام گفتند : ايشان ، هيچ گاه با ما خداحافظى نكرد ، مگر آن كه به دو مطلب ، توصيه مان كرد [و فرمود] : «بر شما باد راستگويى و بازگردانيدن امانت به نيكوكار و بدكار ؛ زيرا كه اين دو خصلت كليد روزى اند» .
٤١٢٢.امام عسكرى عليه السلام ـ به شيعيانش ـ: سفارش مى كنم شما را به ترس از خدا ، و پارسايى در دينتان ، و كوشش براى خدا ، و راستگويى ، و پس دادن امانت به كسى كه به شما امانتى سپرده است ، نيكوكار باشد يا تبهكار .
[١] در اصل عربى حديث ، «الفاجر» آمده است كه يعنى : تبهكار ، منحرف از حق ، نافرمان از خدا ، كسى كه مرتكب معاصى و گناهان مى شود ، زناكار ، دروغگو .