قرآن و اسرا آفرينش(تفسير سوره رعد) - سبحانى، شیخ جعفر - الصفحة ١٨٦ - بت پرستى چرا؟

ناگزير خواهيد پرسيد: يگانگى و قدرت قاهره خداوند چگونه مى تواند گواه بر اين باشد كه او خالق همه چيز است و جز او خالقى نيست؟ و بررسى و تحليل اين قسمت به دقت بيشترى نياز دارد.

به عبارت ديگر، در ذيل آيه براى خداوند دو صفت بيان شده است:

١. الواحد: او يگانه است.

٢. القّهار: او بر هر موجودى غالب و پيروز است.

هر يك از اين دو صفت مى تواند گواه بر اين باشد كه جز او خالقى نيست; زيرا هرگاه خالقى جز خدا باشد در اين صورت آن خالق ديگر، بايد از وجود متكى به خود و علم و قدرت مستقل برخوردار باشد، تا در پرتو استقلال و اتكاى به خويش، خالق باشد نه مخلوق و در سايه دانش و قدرت، موجودى را از عدم به وجود آورد. اعتقاد به وجود چنين اوصافى در بت ها جدا از خدا بودن آنان نيست در صورتى كه خداوند جهان يكى است و شريك و همتا ندارد. اين بيان مربوط به صفت «واحد» بودن اوست.

درباره صفت دوم (قهّار بودن) بايد گفت تعدد و دوگانگى خالق، مستلزم دو قدرت نيرومند و در عين حال متوازن است كه هيچ كدام مقهور ديگرى نباشد زيرا فرض اين است كه هر دو خالق از علم و قدرت مستقل و وجود متكى به خويش برخوردارند. در اين صورت نبايد يكى مغلوب ديگرى گردد; در صورتى كه خداوند «قهّار» است و قدرت هر صاحب قدرت، مقهور و مغلوب قدرت و توانايى اوست.

نكته شايان توجه اين جاست چگونه پيامبرى امّى و درس نخوانده در طىّ يك آيه كوتاه به بيان عالى ترين استدلال فلسفى موفق شده است؟ آيا جز اين است كه بگوييم همه را از مقام وحى گرفته است و هيچ كدام از اين مطلب ساخته و پرداخته فكر او نيست؟