قرآن و اسرا آفرينش(تفسير سوره رعد) - سبحانى، شیخ جعفر - الصفحة ٢٢٤ - روزى هاى وسيع و محدود
مردم را به گونه هاى مختلفى تقدير و اندازه گيرى مى نمايد و قسمتى از اين عوامل، اگر از حدود اختيار انسان خارج باشد، قسمتى ديگر كاملاً در اختيار جامعه و فرد قرار دارد و اگر فردى يا جامعه اى نتوانست زندگى آبرومندى براى خود درست كند، مقصر خود او و يا اجتماع اوست. به همين دليل اميرمؤمنان(عليه السلام) مى فرمايد:«گروهى كه با داشتن سرزمين هاى آماده و آب هاى كافى دست گدايى به سوى اين و آن دراز مى كنند از رحمت وسيع و گسترده خداوند دورند».[١] يعنى اين دورى از رحمت حق، زاييده كردار خود آنهاست.
امام صادق(عليه السلام) مى فرمايد:
«دعاى چند گروه به هدف اجابت نمى رسد از آن جمله: كسى كه در خانه بنشيند و از خداوند روزى بطلبد; زيرا به او گفته مى شود مگر خداوند راه تحصيل روزى را به تو نشان نداده است؟».[٢]
هنگامى كه اين آيه: (وَمَنْ يَتَّقِ اللّهَ يَجْعَلْ لَهُ مَخْرَجاً * وَيَرْزُقْهُ مِنْ حَيْثُ لا يَحْتَسِبُ...);[٣] «هر كس از نافرمانى خدا بپرهيزد خداوند راهى براى زندگى او باز مى كند و او را از جايى كه فكر نمى كرد روزى مى دهد» نازل شد. بعضى از ياران پيامبر درها را به روى خود بستند و از كسب و كار دست كشيدند و به عبادت پرداختند و گفتند خداوند متكفل روزى ما شده است. خبر به پيامبر رسيد. شخصى را سراغ آنان فرستاد و گفت: انگيزه شما بر اين كار چيست؟ گفتند: به حكم آيه، خداوند متكفل زندگى ما گرديده است، بنابراين به عبادت پرداخته ايم. پيامبر فرمود: دعا و عبادت چنين افرادى پذيرفته نمى شود و بايد به دنبال كار و كوشش بروند. حضرت بدين وسيله آنها را از اشتباه بيرون آوردند.[٤]
[١] «ومن وجد ماءاً وتراباً ثمّ افتقر فأبعده اللّه» بحارالأنوار، ج٢٣، ص ١٩. [٢] اثناعشريه، ص ١٠٧. [٣] طلاق (٦٥)آيه ٢و ٣. [٤] نور الثقلين، ج٥، ص ٣٥٥، ذيل تفسير آيه ٢ سوره طلاق.