قرآن و اسرا آفرينش(تفسير سوره رعد) - سبحانى، شیخ جعفر - الصفحة ٢٢٣ - روزى هاى وسيع و محدود

نظر هوش و كاردانى و فعاليت يك سان نبوده اند و در نتيجه ممكن نيست وضع زندگى آنها برابر باشد; افراد هوشمند و كاردان، كوشا و فعال، از زندگى مرفه تر برخوردار مى گردند و اين دو گروه از لحاظ درآمد با دو گروه ديگر، كه در قطب مخالف آن قرار گرفته اند، متفاوت خواهند بود.

افراد هوشمند و با درايت، بر اثر بلندى فكر بر افق هاى تازه اى در زندگى دست مى يابند و در پيكار زندگى قله هاى بيشترى را تسخير مى كنند و بر اثر قدرت فكرى و استعداد طبيعى براى زندگى بهتر خود، نقشه اى صحيح و مفيد مى كشند و با سرانگشت فكر، بر مشكلات غلبه مى يابند و طبيعت سركش را مهار مى كنند و از نيروى انسانى و ذخاير زمينى و دريايى به گونه اى خاص بهره مند مى شوند.

هرگاه نيروى بدنى و جسمى با اراده آهنين و خستگى ناپذيرى، توأم گردد به طورى كه دارنده آن رنج كار را احساس نكند و يا زحمت آن را به آسانى تحمل نمايد، مسلماً پيشرفت وضع زندگى را به بار مى آورد.

عوامل سازنده اختلاف به آن چه گفته شد منحصر نيست، بلكه تربيت هاى دوران كودكى، يا رشد اجتماعى يك ملت، نظام حكومت ها، وضع جغرافيايى يك منطقه، وضع خاص خانوادگى و...، از عوامل پديد آرنده اختلاف از نظر سطح زندگى و به اصطلاح قرآن موجب گسترش روزى و يا تنگى آن است و چون اين عوامل، از عناصر ثابت و اجتناب ناپذير در زندگى بشرى اند طبعاً شاخص رشد افراد و جامعه هاى انسانى در حال اختلاف و نوسان است و اين قانونى طبيعى مى باشد.

البته اين مطلب بدين معنا نيست كه خداوند بدون ملاك و جهت، عرصه زندگى را بر گروهى تنگ و بر گروه ديگر آسان مى سازد، بلكه مقصود اين است كه خداوند با در نظر گرفتن عوامل ياد شده، كه به اختصار گفته شد، معيشت و روزى