قرآن و اسرا آفرينش(تفسير سوره رعد) - سبحانى، شیخ جعفر - الصفحة ٦٢ - حقيقت تسخير و تاريخ آن
(...وَسَخَّرَ لَكُمْ الَّيْلَ وَالنَّهارَ).[١]
«شب و روز را براى شما مسخر ساخت».
(...وَسَخَّرَ لَكُمُ الأَنْهارَ).[٢]
«چشمه ها را در اختيار شما قرار داد».
(وَهُوَ الَّذِى سَخَّرَ الْبَحْرَ لِتَأْكُلُوا مِنْهُ لَحْماً طَرِيّاً...).[٣]
«اوست كه دريا را مسخر (شما) ساخت تا از گوشت تازه آن بهره مند گرديد».
و هم چنين است آيات ديگر.
ولى بر اثر اهميتى كه خورشيد و ماه دارند و فايده عظيمى كه از تسخير اين دو كره آسمانى عايد بشر مى گردد، قرآن تسخير اين دو منبع قدرت و مشعل فروزان آسمانى را در سوره هاى مختلفى يادآور شده و آن را بزرگ ترين گواه توحيد و استوارترين دليل قدرت و روشن ترين سند بر لطف و مهربانى خدا مى داند.[٤]
حقيقت تسخير و تاريخ آن
از آن جا كه تسخير كننده واقعى اين موجودات خداست، حقيقت تسخير جز اين نخواهد بود كه موجود مسخَّر، مطيع و فرمانبردار اراده خدا باشد و در برابر خواست و سنن و قوانين خلقت او، خاضع گردد و جمله (كُلٌّ يَجْرى لأجل مُسَمًّى) كه در ذيل آيه مورد بحث وارد شده، مبين حقيقت تسخير است و چون اين تسخير، براى انتفاع و استفاده بشر انجام گرفته است، صحيح است كه گفته شود
[١] ابراهيم(١٤) آيه ٣٣. [٢] ابراهيم(١٤) آيه ٣٢. [٣] نحل(١٦) آيه ١٤. [٤] علاوه بر سوره مورد بحث ر.ك: ابراهم(١٤) آيه٣٣; نحل(١٦) آيه١٢; عنكبوت(٢٩) آيه ٦١; لقمان (٣١) آيه ٢٩; فاطر(٣٥) آيه ١٣; زمر(٣٩) آيه ٥.