قرآن و اسرا آفرينش(تفسير سوره رعد) - سبحانى، شیخ جعفر - الصفحة ٢١٦ - نشانه هاى صاحبان خرد (٣)

«كسانى كه پيمان هاى الهى را مى شكنند و پيوندهايى را كه خداوند به نگاه دارى آنها دستور داده است قطع مى كنند و در روى زمين فساد مى نمايند ، براى آنان است دورى از رحمت خدا و بدى آن سراء».

در اين بحث، چهار نشانه ديگر عاقلان را مطرح مى كنيم، ولى بايد دانست هر نوع فضيلت و ارزش اخلاقى كه موجب تكامل روحى انسان مى گردد، و در مسير سعادت و خوشبختى او قرار مى گيرد، از آثار عقل و ايمان است. مجموع برنامه هاى اخلاقى و روش هاى صحيح اجتماعى مردان بزرگ و خصوصاً پيامبران، جز چكيده داورى هاى عقل، چيز ديگرى نيست بنابراين آثار و علايم افراد عاقل يكى و دو تا نيست تا آنها را بشماريم.

هرگاه در آيات پيشين، عمل به پيمان، حفظ پيوندها، ترس از مخالفت با خدا و بيم و هراس از سختى حساب، از نشانه هاى افراد خردمند شمرده شده است، هدف بيان نمونه اى از افعال و كردار آنان بوده است و اگر در نخستين آيه از آيات مورد بحث به چهار نشانه ديگر، كه هركدام اساس فضيلت و معرفى شخصيت انسان است، اشاره شده، براى بيان نمونه ديگرى از اخلاق انسان عاقل است. اين علايم عبارتند از:

هـ) صبر و استقامت براى پروردگار;

و) به پا داشتن نماز;

ز) انفاق در پنهانى و آشكار;

ح) جبران بدى ها با كردار نيك.

هر يك از اين علايم درخور بررسى هاى گسترده است ولى هر يك از اين علايم را به طور فشرده بررسى مى كنيم:

صبر يكى از ارزش هايى است كه دشمنان دين و مذهب، به تحريف آن