انسان شناسى

انسان شناسى - جمعی از نویسندگان - الصفحة ٩٤

تقوا را به خودش نسبت داده و از آنجا كه طبق گفته قرآن هر چه كه نزد خداست زوال ناپذير و ثابت و حق است، چون خداثابت و حق و پايداراست، «١» پس كرامت وتقوا نيز ثابت و حق و پايدار است. آيا انسان از فرشته برتر است؟ بعد از آنكه دانستيم، انسان بر ساير موجودات مادى برترى دارد، اين پرسش مطرح مى‌شود كه آيا انسان برتر است يا فرشته؟ در اين رابطه، متكلمان و مفسّران اسلامى ديدگاههاى متفاوتى ارائه كرده‌اند. «٢» فشرده سخن اينكه هم انسان و هم فرشتگان داراى ويژگيها و برتريهاى ذاتى هستند كه ساير موجودات آن را ندارند. فرشتگان بر حسب ذات، موجودات شريف و داراى مراتبى از كمال معنوى مى‌باشند كه از اين حيث از سايرين برترند. «٣» از جمله اينكه آنها داراى طينت كاملًا پاك و بى‌آلايش بوده، و از هر گونه زشتى و پليدى بدور مى‌باشند، «٤» از مقام خلوص در بندگى برخوردار بوده، از شرك و ريا و كفر و نفاق، پاك هستند؛ «٥» مطيع محض خدايند، و دستورات الهى را بدون چون و چرا عمل مى‌كنند. «٦» در مقابل، انسانها نيز داراى منزلتها و كرامتهاى ذاتى هستند كه ساير موجودات (حتى فرشتگان در برخى جهات) از آن بى‌بهره‌اند. انسان‌