درس يازدهم: كرامت تكوينى‌ از آنچه گذشت بدست آمد كه قرآن كريم براى حضرت آدم، به عنوان نمونه انسان كامل، امتيازها و منزلتهايى در نظر گرفته است. اين امتيازها اختصاص به آدم نخستين ندارد، بلكه هر كس از فرزندان او كه مقام انسان كامل را كسب كند يا بتواند به مرتبه‌اى از اين مقام نايل آيد، به همان نسبت استحقاق آن امتيازها را خواهد داشت. آيه‌هاى ديگرى براى نوع بنى آدم امتيازها و كمالاتى را ثابت كرده و بر كرامت «تكوينى» و فضيلت ذاتى او بر بسيارى از موجودات مادى ديگر تأكيد ورزيده است؛ همچنين در آيه‌هاى ديگرى نيز خاطر نشان شده كه انسان شايستگى كرامت و فضيلت افزون بر آن را نيز داراست و مى‌تواند در سايه تلاش و مبارزه پيوسته با نفس اماره و پليديها و شيطان وسوسه گر به مقامى بس والا و حتى بالاترين درجه از ميان همه موجودات جهان آفرينش برسد، و به برترين كرامتها و كمالات روحى و اخلاقى دست يابد. يكى از آيه‌هايى كه كرامت ذاتى و تكوينى انسانها را بيان مى‌كند چنين است: «وَ لَقَدْ كَرَّمْنا بَنى‌ آدَمَ وَ حَمَلْناهُمْ فىِ الْبَرِّ وَ الْبَحْرِ وَ رَزَقْناهُمْ مِنَ‌