ديدگاه قرآن درباره عوامل درونى شخصيت انسان‌ در قرآن مجيد آمده است: «كُلٌّ يَعْمَلُ عَلى‌ شاكِلَتِه‌» «١» هر فردى براساس شكل و ساختار خويش عمل مى‌كند. علامه طباطبايى در ذيل اين آيه مى‌نويسد: به تجربه و پژوهشهاى علمى، اثبات شده كه بين ملكه‌ها و حالتهاى روانى فرد با اعمال او رابطه خاصى برقرار است و در يك حالت دهشت‌زا، برخورد يك فرد شجاع و يك فرد ترسو متفاوت مى‌باشد يا در موقعيت بخشش و احسان، انسان بخشنده بگونه‌اى عمل مى‌كند كه فرد بخيل نمى‌تواند آن‌گونه باشد. همه اين تفاوتها برخاسته از ويژگيهاى غريزى و عوامل خارجى و محيطى سازنده شخصيت و هويّت فرد است. «٢» بنابراين، همان‌طور كه اراده و اختيار فرد در رفتار او مى‌تواند مؤثر باشد، عواملى كه تحت عنوانهاى غرايز، محيط و وراثت بحث شد، مى‌تواند پايه‌هاى رفتارى و روانى فرد را استحكام بخشد.