انسان شناسى - جمعی از نویسندگان - الصفحة ١٤٤
رسيدن به آن، و نيز آثار ارزشمندى كه بر آن مترتب مىشود، ذيل آيه ١٠٥ از سوره مائده مىنوسد:
١- اين آيه مىرساند كه تنها راه هدايت و رشد و تعالى، و دستيابى به سعادت مراقب نفس بودن، و كشيك نفس كشيدن و دور نگه داشتن آن از زشتيها و پليديها، و پايبندى به دستورات الهى و انجام آنها، و به تعبير جامعتر: «عبادت و تقوا» مىباشد.
٢- حاصل اين رياضت و مجاهدت و بندگى دستيابى به «معرفت نفس» و به فعليت در آوردن استعدادهاى انسانى و تعالى بخشيدن به آن، و در نتيجه تقويت بنيه معنوى و تحصيل قدرت روحى است، چنانكه شخص بر انجام كارهاى شگفتانگيز توانا مىشود مانند:
مشاهده وقايع غيبى، استجابت دعاها، شفاى بيمارانى كه درمان آنها از راه عادى ميسر نيست و نجات از حوادث و صحنههاى خطرناك بطور معجزهآسا و نظاير آن.
٣- همه ملتها و مذاهب و مسلكهاى گوناگون بر اين اصل اتفاق دارند كه تنها راه تقويت اراده و نفس، و قدرت يافتن بر انجام كارهاى شگفتانگيز همانا رياضت كشيدن و تحصيل «معرفت نفس» است؛ كه اين هم در رابطه با خدا معنا پيدا مىكند، و تنها قدرت لايزال الهى است كه چنين آثار بزرگى را براى تهذيب نفس و معرفت آن قرار داده است. از اين رو، گر چه انسانها اين راه را به طرق گوناگون طى كرده، و از آن راهها به نتايج رياضت نفس خويش تا حدودى دست مىيابند، ولى همگى خواسته يا ناخواسته در طلب خدايند و آن را از ذات او مىطلبند، چون