انسان شناسى

انسان شناسى - جمعی از نویسندگان - الصفحة ١٣٣

«الَيْهِ يَصْعَدُ الْكَلِمُ الطَّيِبُ وَ الْعَمَلُ الصَّالِحُ يَرْفَعُهُ» «١» سخنان پاكيزه به سوى او (خدا) بالا مى‌رود، و عمل صالح را بالا مى‌برد. «كلم الطيب» يعنى اعتقادات حق و درست، و عمل صالح، يعنى عمل خالص و عبادتى كه براى خدا و به جهت بندگى او انجام شود. پس معناى آيه چنين مى‌شود: «اعتقادات حق و درست (كه تصحيح كننده عمل است و) موجب پذيرش آن و نيز باعث قبولى اعمال صالح مى گردد. «٢» انسان مؤمن بر اثر استمرار عبادت و بندگى چنان غرق در محبت و عشق خدا مى‌گردد، و شعله‌هاى سركش عشق الهى درونش را مشتعل مى‌سازد كه از توحيد در ذات و عبادت، به «توحيد در محبت» مى‌رسد، و در زمره كسانى قرار مى‌گيرد كه خداوند درباره آنها چنين فرمود: «وَ الَّذينَ آمَنُوا اشَدُّ حُبّاً لِلَّهِ ...» «٣» آنان كه ايمان آورده‌اند شديدترين محبت (و عشق) را به خدا دارند. همچنين مصداق بارز اين حديث نبوى (ص) مى‌شوند كه فرمود: «افْضَلُ النَّاسِ مَنْ عَشِقَ الْعِبادَةَ فَعانَقَها وَ احَبَّها بِقَلْبِهِ وَ باشَرَها بِجَسَدِهِ» «٤» از همه مردم برتر و بهتر در پرستش خدا كسى است كه به عبادت خدا عشق ورزد، و با آن در آويزد، و از صميم دل و عمق جانش آن را دوست‌