انسان شناسى

انسان شناسى - جمعی از نویسندگان - الصفحة ١٣٢

گواهى مى‌دهد كه راه دستيابى به نور يقين و بصيرت دينى تقوا و بندگى خداست، آيه زير است: «يا ايُّهَا الَّذينَ آمَنُوا انْ تَتَّقُوا اللَّهَ يَجْعَلْ لَكُمْ فُرْقاناً ...» «١» اى كسانى كه ايمان آورده‌ايد! اگر تقواى الهى پيشه كنيد براى شما فرقان (ديده بصيرت) قرار مى‌دهد. معنايى كه در تفسير براى واژه «فرقان» آمده (قدرت تشخيص ميان حق و باطل و نيز روشن‌بينى معنوى و بصيرت دقيق و عميق دينى، نسبت به كارهاى نيك و بد) «٢» و معناى جامعى كه در روايت براى عبادت و تقوا بيان شده، «٣» همگى گوياى اين حقيقت است كه عبادت و تقوا بهترين و دقيقترين راه رسيدن به معارف دينى و حقايق معنوى، و نيز آگاهيهاى غيبى است. محبّت و عشق‌ يكى از آثار عبادت و يقين، محبت و عشق به خداست، زيرا تا انسان به چيزى معرفت پيدا نكند بدان عشق و محبت نمى‌ورزد، يعنى وقتى كه بنده، محبوب حقيقى را شناخت، و دريافت كه تنها او سزاوار بندگى و پرستش است، به عبادتش مى‌پردازد و به اصطلاح از توحيد در ذات به توحيد در عبادت مى‌رسد، چه اينكه بر اثر شناخت، شوق و رغبت به سوى خدا و نيز پيروى از دستورات او در انسان ايجاد مى‌گردد، و اين موجب اطاعت و بندگى او مى‌شود، چنانكه قرآن مى‌فرمايد: