بررسى تطبيقى جامعه اسلامى و جامعه مدنى - خطیبی کوشکک، محمد - الصفحة ٧٠

هفتم: اومانيسم دينى: «١» بسيارى از جمعيت‌هاى توحيدگرا و كل‌گراى مسيحى و همه گروه‌هايى كه فرهنگ وابسته به اخلاق را ترويج مى‌كنند، خود را اومانيست دينى مى‌نامند.
اومانيسم دينى ديدگاه‌هاى مشتركى با اومانيسم سكولار دارد و تنها تفاوت مهم آنها در تعريف دين و وظايف آن است. «٢» ٢- ٣. ليبراليسم «٣».
مباحث مربوط به اين ركن مهم جامعه مدنى نيز در چند مبحث پى‌گيرى مى‌شود: ١- ٢- ٣. معانى و سابقه ليبراليسم: دومين ركن اساسى جامعه مدنى «ليبراليسم» است كه به معناى «اعتقاد به ارزش آزادى فردى» «٤» و يا «مجموعه روش‌ها و سياست‌ها و ايدئولوژى‌هايى است كه هدفشان فراهم كردن آزادى هر چه بيش‌تر براى فرداست.» «٥» لغت ليبراليسم) Liberalism (يعنى آزادى خواهى و ليبرال) Liberal (يعنى آزادى خواه يا طرفدار آزادى، از واژه لاتينى Libereth اخذ شده است. در زبان انگليسى واژه Liberty به معناى آزادى است. واژه Freedom نيز به همين معنا به كار مى‌رود. البته از واژه اول غالباً در زمينه‌هاى اجتماعى و از واژه دوم در حوزه فلسفى استفاده مى‌شود، و معادل «با اختيار» است. «٦» ليبراليسم يكى از شايع‌ترين و كهن‌ترين مكتب‌ها و آموزه‌هاى فلسفى، سياسى و اخلاقى دوران مدرن است. اين مكتب را بايد يكى از وجوه و مؤلفه‌هاى مدرنيسم و به تعبيرى جوهره و ايدئولوژى سياسى مدرنيته به حساب آورد. در واقع عمده ويژگى‌ها و مؤلفه‌هاى فكرى حاكم بر تمدن مدرن را مى‌توان در ليبراليسم خلاصه كرد.