از نظر فكرى و فلسفى برجسته‌ترين چهره و شخصيت فلسفى كه آراى او مبانى و اصول تئوريك ليبراليسم را در عصر روشنگرى پى‌ريزى كرد «جان لاك» (١٦٣٢- ١٧٠٤) فيلسوف تجربى مسلك انگليسى بود. تعاليم و آموزه‌هاى مؤثر جان لاك بر ليبراليسم عبارتند از:
الف- تدوين تفكر تجربه گرايى (آمپريسم) كه از شالوده‌هاى اساسى و مبانى روش شناختى ليبراليسم است؛ ب- تنظيم و تكميل نظريه حقوق طبيعى (فطرى)؛ ج- فرموله كردن مفهوم نظرى «قرار داد اجتماعى»؛ د- طرح نظريه تفكيك قوا؛ ه- طرح تساهل و تسامح فرد گرايانه.
جان لاك معتقد بود حقوق طبيعى از خدا و دين ناشى نمى‌شود، بلكه از قانون طبيعى ناشى مى‌شود و به بداهت عقل درك مى‌گردد. حق زندگى، آزادى و برابرى از اساسى‌ترين اين حقوقند. «١» ٢- ٢- ٣. انواع و اقسام ليبراليسم: يك- ليبراليسم اقتصادى: مراد از ليبراليسم اقتصادى حفظ آزادى اقتصادى و دفاع از حريم مالكيت خصوصى و سرمايه‌سالارى و ترويج بازار آزاد و رقابتى است كه نمونه‌هاى روشن آن را در نظام‌هاى سرمايه‌دارى مى‌توان ديد.
به طور كلى ليبراليسم اقتصادى مترادف با «كاپيتاليسم» «٢» (سرمايه دارى) است. «٣».
دو ليبراليسم اخلاقى: در ساحت اخلاقى، ليبراليسم يك آيين يا آموزه اخلاقى تساهل‌گرا و مداراجو و اباحى مسلك است. و در مقابل مفاهيمى مانند «قانون پرستى» «٤» و «سخت رفتارى» «٥» يا «اصالة الاحتياط» قرار دارد ..