بررسى تطبيقى جامعه اسلامى و جامعه مدنى - خطیبی کوشکک، محمد - الصفحة ٥٩

نقاط مثبت و مزاياى جريان مخالفت:
يك: برخورد فعال با مسأله جامعه مدنى غربى و مرعوب و منفعل نشدن در مقابل آن، و نيز اعتماد و اطمينان به منابع و ذخاير ملى و دينى.
دو: توجه واقعگرايانه به موقعيت‌ها و واقعيت‌هاى جامعه ايرانى.
سه- اعتماد به توانايى نظام و فرهنگ اسلامى براى اداره كشور و دفاع از آن.
نقاط منفى اين جريان:
بررسى تطبيقى جامعه اسلامى و جامعه مدنى ٦٩ ١ - ٣. اومانيزم -(اصالت انسان).
ص : ٦٦ اول: ناروا دانستن اقتباس مفهوم و نظريه‌اى خاص بدون توجه به پيشينه تاريخى و كاربرد آن در فرهنگ و گفتمان ديگر.
آيا نمى‌توان با اخذ عناصر مثبت يك ايده، از فرهنگى معين و طرد عناصر منفى آن به نوعى تقطيع دست زد و محصول آن را كه برآيندى از نقاط مثبت آموزه وارداتى و نقاط مثبت فرهنگ و آموزه‌هاى بومى است در گفتمان ديگرى به كار برد؟ «١» دوم: نگاه بسته و تك بعدى به جامعه نبوى و ناديده گرفتن قابليتهاى جامعه ايرانى.
٢- ٢. جريان موافقت (انديشه‌هاى موافقان تحقق جامعه مدنى در ايران)
اين جريان كه طيفى از متفكران، سياستمداران، گروههاى سياسى و نويسندگان را شامل مى‌شود، با موضوع جامعه مدنى در ايران برخورد مثبت دارند.
در جريان موافقت نيز با وجود وحدت نظر همه ديدگاهها نسبت به شكل‌گيرى جامعه مدنى در ايران آراى متنوع ذيل وجود دارد كه تحليل صحيح آنها مستلزم تفكيك آنها از يكديگر است:
- كسانى كه با جرح و تعديل آموزه‌هاى اسلامى، اسلام را با جامعه مدنى غربى سازگار نشان مى‌دهند.
- كسانى كه با برداشتهاى ويژه از موضوع جامعه مدنى، آن را با اسلام سازگار مى‌دانند.