بررسى تطبيقى جامعه اسلامى و جامعه مدنى - خطیبی کوشکک، محمد - الصفحة ٥٢
شايان ذكر است كه قلمرو اين دو واجب- امر به معروف و نهى از منكر- به لغزشهاى فردى منحصر نبوده، بلكه هر نوع مفسده و خير اجتماعى را نيز شامل مىگردد. چنانكه در حديث نبوى بيان شد، ترك اين دو واجب بازتاب اجتماعى داشته و موجب تسلط و حاكميت نامشروع برخى بر جامعه مىشود.
دليل اينكه قلمرو اين دو واجب به گناهان فردى محدود نيست اين است كه در مورد گناهان فردى انجام امر به معروف و نهى از منكر به نبود ضرر و حرج مقيد شده است، در حالى كه درباره برخى از گناهان و مفاسد اجتماعى- كه منجر به تضعيف اركان اسلام و يا محو آثار دين و نيز گمراهى و ضلالت شهروندان جامعه اسلامى مىشود- هيچ حدّ و مرزى براى عمل به اين تكاليف وجود ندارد و تا ريخته شدن خون عزيزترين فرزندان اسلام نيز بايد پايدارى و مقاومت نمود، همانطور كه سيره و روش اولياى دين چنين بوده است. «١» نمونه حماسى امر به معروف و نهى از منكر در تاريخ اسلام قيام جاويد حضرت ابا عبداللّه الحسين (ع) و ياران باوفاى او است.
بنابراين اسلام براى حضور و مشاركت همه جانبه مردم در تمامى عرصههاى اجتماعى و سياسى اهميت ويژهاى قائل است و از شهروندان جامعه اسلامى مىخواهد ضمن دل نگرانى نسبت به حاكميت ارزشها و قوانين الهى و تلاش براى ارتقاى اخلاقى و معنوى جامعه، مراقبانى دلسوز و مشاورانى ناصح و امين براى رهبران و كارگزاران جامعه اسلامى باشند.»