بررسى تطبيقى جامعه اسلامى و جامعه مدنى - خطیبی کوشکک، محمد - الصفحة ٤٠
گستره تعاون و همكارى شهروندان جامعه اسلامى شامل امور فرهنگى، اجتماعى، سياسى، نظامى و ... ساير معضلات جامعه مىگردد.
با اجراى اصل تعاون و برادرى اسلامى در هر جامعه، صفا و صميميت و محبت و اعتماد عمومى بر جامعه حاكم خواهد شد و با تقويت اين روحيه علاوه بر غلبه بر مشكلات، جامعه چنان استحكامى پيدا خواهد كرد كه هرگز دشمنان توان درهم شكستن و از هم پاشيدن آن را نخواهند داشت. همچنين اجراى اين اصل متعالى سبب ثبات و استقرار نظام اسلامى شده و طمع دشمنان داخلى و خارجى را قطع و آنان را از رخنه و نفوذ در جامعه اسلامى مأيوس خواهد ساخت.
٤. جايگاه انسان در جامعه اسلامى اصل اساسى در جامعه اسلامى «خدامحورى» است. توجه ابتدائى به اين اصل ممكن است چنين القا كند كه انسان در جامعه اسلامى جز بندگى، تسليم، اطاعت و بىارادگى سهمى نداشته و موجودى طفيلى و حاشيهاى و توسرىخور بيش نخواهد بود. اما بايد دانست كه از ديدگاه اسلام هيچ تقابلى ميان اعتقاد به خدامحورى و آزادى و كرامت انسان وجود ندارد و برداشت مذكور، ناشى از ناآگاهى نسبت به آموزههاى رهايىبخش و تعاليم كمال آفرين اسلام، و قياس اسلام به مسيحيت انحرافى و تحت حاكميت آباى كليسا در «قرون تاريكى» «١» (وسطا) است. از اين رو براى آشنايى با جايگاه رفيع انسان در حوزه فرهنگ و جامعه اسلامى مباحثى تقديم مىگردد:
١- ٤. انسان در قرآن از نظر قرآن، انسان موجودى است برگزيده، خليفه و جانشين خداوند در زمين، نيمه ملكوتى و نيمه مادى، داراى فطرتى خداآشنا، آزاد، مستقل، انتخابگر، امانتدار خداوند، مسئول خويشتن و جهان، مسلط و مسخّر طبيعت، مُلهَم به خير و شر، وجودش از ناتوانى آغاز و به قوت و كمال مىانجامد، جز در درگاه الهى و جز با ياد او آرام نمىگيرد، ظرفيت