بررسى تطبيقى جامعه اسلامى و جامعه مدنى

بررسى تطبيقى جامعه اسلامى و جامعه مدنى - خطیبی کوشکک، محمد - الصفحة ١٤

امت خود را جهاد در راه خداوند دانسته است كه جنبه اجتماعى آن از آشكارترين جنبه‌هاى همكارى و روح اجتماعى است. «١» با توجه به اهميت جمع و جامعه در اسلام، در اين فصل، تعريف، تاريخچه، مبانى و مؤلفه‌هاى جامعه اسلامى، مورد پژوهش قرار مى‌گيرد:
١. تعريف جامعه اسلامى‌ در متون اسلامى، واژه «جامعه اسلامى» به كار نرفته و تنها واژه كليدى كه با دقت در آن مى‌توان به دريافت بهترى از تعريف «جامعه اسلامى» نائل آمد، واژه «دار الاسلام» است كه ارتباط وثيقى با فرهنگ اسلامى دارد.
واژه دار الاسلام تعاريف متعددى در متون اسلامى- خصوصاً فقهى- دارد كه به برخى از آنها اشاره مى‌گردد:
دار الاسلام بر سه بخش است:
اوّل: شهرى كه در زمان حاكميت اسلام بنا شده و مشركان به آن نزديك نيستند مثل بغداد و بصره و ...؛ دوم: سرزمينى كه از آنِ كافران بوده وليكن مسلمانان بر آن غلبه پيدا كرده‌اند؛ سوم: سرزمينى كه از آنِ كافران بوده اما مسلمانان با صلح از آنان گرفته و بر ساكنان آن جزيه مقرر نموده‌اند. «٢» علامه حلى در تعريف «دارالاسلام» مى‌گويد:
اقوى اين است كه دارالاسلام دو قسمت است؛ اول: جايى كه مسلمانان بنا كرده‌اند مانند بغداد، بصره و كوفه. دوم: سرزمينى كه مسلمانان آن را فتح كرده‌اند مانند مدائن و شام. در بلاد اسلام سكونت مسلمانان شرط نيست، بلكه كافى است كه تحت تسلط امام باشد. «٣»